SQL và NoSQL: So sánh, ứng dụng và cách chọn hệ quản trị phù hợp
20/06/2025Với khả năng truy xuất nhanh chóng cùng độ bảo mật tối ưu, SQL và NoSQL trở thành lựa chọn lý tưởng của các doanh nghiệp khi có nhu cầu lưu trữ, quản lý cơ sở dữ liệu. Vậy đâu là điểm khác biệt giữa SQL và NoSQL? Hãy cùng Viettel IDC tham khảo bài viết dưới đây để có câu trả lời chi tiết.
SQL và NoSQL là gì?
SQL (Structured Query Language), hay ngôn ngữ truy vấn có cấu trúc là một ngôn ngữ lập trình được dùng để tương tác với hệ thống quản lý cơ sở dữ liệu quan hệ (Oracle, MySQL, SQL Server, PostgreSQL…). Ngoài khả năng truy xuất, cập nhật và xóa bản ghi, SQL còn cho phép người dùng tạo và sửa đổi cấu trúc của database, cũng như kiểm soát các hoạt động truy cập.
Hệ thống SQL bao gồm nhiều thành phần như Database Engine, Integration Services, Notification Services, Analysis Services, Reporting Services, Service Broker… Mỗi thành phần đều cung cấp những công cụ cần thiết phục vụ cho việc quản lý và tối ưu hóa cơ sở dữ liệu. Nhờ khả năng bảo mật và truy vấn mạnh mẽ, SQL thường được tích hợp vào quy trình quản lý hệ thống, phân tích dữ liệu, phát triển web…
Bên cạnh SQL, các Developer còn sử dụng NoSQL (Not Only SQL/Non SQL) để xử lý dữ liệu phi cấu trúc với khối lượng lớn. NoSQL là loại database không sử dụng ngôn ngữ SQL để truy cập và tương tác dữ liệu. Khác với cơ sở dữ liệu quan hệ truyền thống, NoSQL lưu trữ, sắp xếp dữ liệu trong các mô hình Key-Value, Document, Graph, Wide-Column… Nhờ đó, NoSQL có thể mở rộng quy mô dễ dàng, hỗ trợ quản lý đa dạng nhiều loại dữ liệu mà không yêu cầu một định dạng cố định.
Bằng cách phân tán dữ liệu trên nhiều máy chủ, NoSQL giúp duy trì tính liên tục và sẵn sàng của hệ thống trong trường hợp phát sinh sự cố kỹ thuật. Đây là một lựa chọn lý tưởng dành cho những doanh nghiệp đang cần triển khai các ứng dụng web đòi hỏi tính linh hoạt và hiệu năng vượt trội.
Xem thêm:
- SQL Injection là gì? Tìm hiểu chi tiết về mối đe dọa tiềm ẩn của mọi website
- Database server là gì? Chức năng, hoạt động và lợi ích
- Cơ sở dữ liệu đám mây (Cloud Database): Lợi ích và cách hoạt động
So sánh SQL và NoSQL

Về điểm chung, cả SQL và NoSQL đều cho phép người dùng lưu trữ, quản lý và thực hiện các tác vụ đối với cơ sở dữ liệu. Tuy nhiên, giữa SQL và NoSQL vẫn có nhiều điểm khác biệt về cấu trúc, khả năng mở rộng, mô hình dữ liệu… Dưới đây là bảng so sánh chi tiết mà bạn đọc có thể tham khảo.
|
Tiêu chí |
SQL |
NoSQL |
|
Ngôn ngữ truy vấn |
Sử dụng ngôn ngữ SQL để truy xuất dữ liệu. |
Sử dụng ngôn ngữ truy vấn riêng, API, công cụ truy vấn đặc thù thay cho SQL. |
|
Khả năng mở rộng |
Mở rộng theo chiều dọc bằng cách nâng cấp phần cứng. |
Mở rộng theo chiều ngang bằng cách bổ sung node vào hệ thống. |
|
Tính nhất quán |
Tuân thủ các thuộc tính ACID (Atomicity, Consistency, Isolation, Durability), đảm bảo tính toàn vẹn và nhất quán của dữ liệu. |
Áp dụng các thuộc tính BASE (Basically Available, Soft State, Eventually Consistent), ưu tiên tính sẵn sàng và khả năng chịu lỗi hơn tính nhất quán. |
|
Cách thức lưu trữ |
Dữ liệu được tổ chức theo mô hình xác định trước, bao gồm bảng, hàng và cột. |
Dữ liệu có cấu trúc và phi cấu trúc có thể được lưu trữ linh hoạt dưới nhiều định dạng khác nhau. |
|
Mô hình dữ liệu |
Mô hình dữ liệu có cấu trúc (bảng). |
Mô hình dữ liệu linh hoạt: Document, Graph, Key-Value, Wide-Column… |
|
Phù hợp với ứng dụng nào |
Phù hợp với những ứng dụng yêu cầu tính chính xác và mối quan hệ dữ liệu phức tạp (hệ thống tài chính, CRM, ERP…). |
Phù hợp với những ứng dụng đòi hỏi xử lý khối lượng dữ liệu khổng lồ chỉ trong thời gian ngắn (ứng dụng web, di động, thiết bị IoT…). |
|
Ví dụ |
Oracle, MySQL, MariaDB, SQL Server… |
MongoDB, Couchbase, Cassandra, Redis… |
Khi nào chọn SQL? Khi nào chọn NoSQL?
Doanh nghiệp nên sử dụng ngôn ngữ SQL khi cần:
- Quản lý, thực hiện thao tác chỉnh sửa, truy xuất, thêm/xóa dữ liệu có cấu trúc trong các cơ sở dữ liệu quan hệ.
- Duy trì tính toàn vẹn, đồng nhất của dữ liệu để tránh xảy ra sai sót trong quá trình read-write.
- Báo cáo và trực quan hóa dữ liệu.
- Phân tích dữ liệu với khối lượng vừa và lớn.
Ngoài ra, doanh nghiệp cũng có thể cân nhắc lựa chọn NoSQL thay thế cho cơ sở dữ liệu quan hệ truyền thống trong những trường hợp dưới đây:
- Quản lý dữ liệu phi cấu trúc hoặc có cấu trúc thay đổi theo thời gian, chẳng hạn như dữ liệu cảm biến từ thiết bị IoT, dữ liệu văn bản, hình ảnh…
- Xây dựng hệ thống yêu cầu tính sẵn sàng cao, ví dụ: ứng dụng ngân hàng, ứng dụng y tế…
- Cần duy trì hiệu suất ổn định và liên tục trong quá trình truy xuất dữ liệu.
- Cần mở rộng hệ thống nhanh chóng để đáp ứng nhu cầu lưu trữ khối lượng dữ liệu khổng lồ, phù hợp với quy mô tăng trưởng của doanh nghiệp.

Lựa chọn hệ quản trị CSDL đúng đắn cùng Viettel IDC
Lựa chọn hệ quản trị cơ sở dữ liệu phù hợp là yếu tố then chốt giúp doanh nghiệp vận hành hệ thống CNTT một cách ổn định và bền vững. Để tiết kiệm chi phí, nâng cao hiệu năng và bảo mật dữ liệu chặt chẽ, doanh nghiệp có thể kết hợp linh hoạt SQL và NoSQL, đồng thời tích hợp với mô hình đám mây cho phép khởi tạo dịch vụ tự động và điều chỉnh tài nguyên theo nhu cầu thực tế.
Nhằm đáp ứng mọi nhu cầu lưu trữ, truy vấn dữ liệu, Viettel IDC đã nghiên cứu và phát triển giải pháp Database Service (vDBS) cung cấp đa dạng các hệ quản trị cơ sở dữ liệu, hỗ trợ tùy chỉnh cấu hình để phù hợp với quy mô của từng doanh nghiệp. Được triển khai trên nền tảng Public Cloud, vDBS mang đến khả năng mở rộng linh hoạt, không giới hạn về tài nguyên, cùng với đó là mức độ sẵn sàng cao, đảm bảo SLA uptime trên 99,95%.
Với Viettel Database Service, khách hàng có thể lựa chọn các hệ quản trị Relational (MySQL, MariaDB, PostgreSQL) hoặc NoSQL (Redis, Cassandra, MongoDB), đồng thời khởi tạo DB instance theo mô hình Master-Slave để tăng hiệu năng read-write và khả năng fail-over trong trường hợp DB Master gặp sự cố. Mặt khấc. các VM và DB instance nằm trong một VPC cũng được kết nối private với nhau, giúp đảm bảo tính riêng tư khi truy cập và chia sẻ dữ liệu nội bộ.
Viettel Database Service tuân thủ nghiêm ngặt các tiêu chuẩn quốc tế khắt khe nhất, bao gồm ISO 9001:2015, ISO 27017:2015, ISO 27001:2013… Khi sử dụng dịch vụ vDBS, doanh nghiệp có thể dễ dàng triển khai các hệ thống gaming, website thương mại điện tử, ứng dụng ngân hàng… mà không cần lo lắng về độ bảo mật và toàn vẹn thông tin. Đội ngũ kỹ thuật của Viettel IDC sẽ luôn đồng hành và hỗ trợ khách hàng 24/7, giúp giải quyết kịp thời mọi vấn đề phát sinh, từ đó giảm thiểu tối đa tình trạng gián đoạn hoạt động.
Trên đây là những điểm khác biệt giữa SQL và NoSQL. Để được tư vấn chi tiết về gải pháp Viettel Database Service (vDBS), quý khách hàng vui lòng liên hệ Viettel IDC qua:
- Hotline: 1800 8088 (miễn phí cước gọi)
- Fanpage: https://www.facebook.com/viettelidc
- Website: https://viettelidc.com.vn
Tin nổi bật
Tin liên quan
Cổng SATA là gì? Cách nhận biết và kết nối ổ HDD, SSD
Cổng SATA là gì? Cách nhận biết cổng SATA trên mainboard, phân biệt các phiên bản và kiểm tra ổ HDD, SSD có tương thích trước khi nâng cấp.
Microsoft Publisher là gì? Tổng quan về phần mềm thiết kế dàn trang
Microsoft Publisher là gì? Đây là phần mềm dàn trang của Microsoft, hỗ trợ thiết kế ấn phẩm bằng các mẫu có sẵn và công cụ sắp xếp văn bản, hình ảnh linh hoạt.
Có nên sử dụng các công cụ Text to speech miễn phí? Ưu điểm và hạn chế
Có nên sử dụng các công cụ Text to Speech miễn phí? Cân nhắc chất lượng giọng đọc, hạn mức và quyền sử dụng để biết khi nào bản miễn phí đủ dùng hoặc cần nâng cấp.
Kiến trúc Client Server là gì? Cách mô hình máy chủ - máy khách hoạt động
Kiến trúc Client Server là gì? Đây là mô hình máy khách - máy chủ, tổ chức việc gửi yêu cầu, xử lý và trao đổi dữ liệu trong các ứng dụng và dịch vụ mạng.
Cấu trúc silo là gì trong SEO? Cách xây dựng cấu trúc silo cho website
Cấu trúc silo là gì? Nắm rõ cách phân nhóm nội dung, phân biệt silo vật lý và silo ảo để xây dựng website dễ điều hướng, thuận tiện quản lý và hỗ trợ SEO.
Top 15 các phần mềm quay lại màn hình miễn phí cho máy tính và điện thoại
Các phần mềm quay lại màn hình miễn phí giúp bạn ghi hình rõ nét, lưu lại thao tác và tạo video hướng dẫn trực quan cho nhu cầu học tập, làm việc hằng ngày.
Postfix là gì? Hướng dẫn cài đặt và cấu hình trên Ubuntu
Postfix là gì được giải đáp qua vai trò của phần mềm chuyển thư mã nguồn mở, giúp doanh nghiệp chủ động quản lý luồng email và cấu hình hệ thống trên Linux.
Cách quét mã độc cho website WordPress và lưu ý bảo mật cần biết
Cách quét mã độc cho website WordPress giúp phát hiện tệp đáng ngờ, xác định dấu vết xâm nhập và hỗ trợ xử lý sớm nguy cơ ảnh hưởng đến dữ liệu, người truy cập.
Top 20 các plugin hữu ích cho WordPress tốt nhất nên cài đặt
Các plugin hữu ích cho WordPress giúp mở rộng chức năng sẵn có của website, cải thiện trải nghiệm người dùng và đơn giản hóa công việc quản trị hằng ngày.
Hướng dẫn cài đặt các ứng dụng trên Ubuntu cho người mới
Hướng dẫn cài đặt các ứng dụng trên Ubuntu chi tiết từng bước, giúp người mới dễ dàng thao tác từ tải phần mềm, thiết lập gói cài đến khởi chạy ứng dụng.
Bình luận ()