Bộ phim Snowden và những gì bạn cần biết về người bị truy nã gắt gao nhất thế giới

Những sự thật về người đàn ông đã chọn con đường không có lối quay về.

 

Rất nhiều người bị vẻ hào nhoáng của Hollywood đánh lừa mà không nhớ rằng bộ phim Snowden sắp chiếu tháng 9 này là dựa trên sự kiện có thật.

Nhân vật chính (được Joseph Gordon-Levitt thủ vai trong bộ phim mới) đó là Edward Joseph Snowden, cựu nhân viên kỹ thuật và bảo mật của Cơ quan An ninh Quốc gia Mỹ (NSA) và là cũng là cựu nhân viên chính thức của Cơ quan Tình báo Trung ương Hoa Kỳ (CIA). Anh nổi tiếng với việc đã làm rò rỉ những bí mật hàng đầu của chính phủ Mỹ và Anh cho báo chí, chủ yếu là những chương trình theo dõi người dân.

Cụm từ “theo dõi bất hợp pháp” không thể sử dụng trong trường hợp này, bởi lẽ chính chính phủ đã là luật pháp rồi.

Sự nghiệp của Snowden không bắt đầu bên bàn máy tính, mà là từ những bài tập luyện gay gắt của lực lượng bộ binh Mỹ. Vào ngày mùng 7 tháng 5 năm, Snowden xin vào Lục quân Trừ bị Hoa Kỳ, ứng viên của Lực lượng Đặc biệt. Anh cho rằng mình “có trách nhiệm, như một người bình thường, phải giúp đỡ những người khác khỏi sự áp bức”.

Đáng buồn là anh không thể hoàn thành khóa huấn luyện do bị gãy chân trong quá trình tập luyện. Ngày 28 tháng 9 năm 2004, anh giải ngũ.

Ít lâu sau, vào năm 2005, anh trở thành chuyên gia bảo mật tại Trung tâm Nghiên cứu Ngôn ngữ của Đại học Maryland. Sau một quá trình làm việc tại Dell và CIA, Snow được tuyển vào NSA làm việc năm 2013. Trong sự nghiệp của mình, Snowden được coi là “thầy phù thủy máy tính” và luôn xuất sắc trong công việc.

Thời gian làm việc ở NSA là khoảng thời gian mà Snowden và một số đồng nghiệp của mình tự đặt ra những câu hỏi về đạo đức nghề nghiệp, khi mà anh mô tả với một ví dụ cụ thể: “Khi một người đồng nghiệp nhìn thấy một tấm ảnh khỏa thân của một cô gái trong một tư thế khiêu gợi, họ làm gì? Quay màn hình ra cho toàn bộ văn phòng thưởng thức”.

Trong suốt quá trình làm việc của mình, Snowden chứng kiến những điều không hề hay ho mà các cơ quan chính phủ thực hiện. Mục tiêu của gián điệp chính phủ là lấy được càng nhiều thông tin càng tốt, càng nhiều người “vào rọ” càng tốt. Họ sẽ chuốc say những mục tiêu của mình, tống họ vào tù rồi lại bảo lãnh họ ra, hiển nhiên sau sự vụ đấy thì đối tượng sẽ mắc nợ họ. Thông tin lấy bằng phương pháp ấy nhiều vô kể.

Chưa kể anh phải chứng kiến cảnh máy bay không người lái của CIA thường xuyên xử lý những mục tiêu bí mật, việc NSA sử dụng một mạng lưới giám sát khổng lồ và cực kì ấn tượng, với việc theo dõi địa chỉ MAC của bất kì thiết bị điện tử nào kết nối internet. Ngược lại với niềm tin vào hệ thống giám sát của chỉnh phủ của anh giảm sút, vị trí chuyên gia bảo mật và kỹ thuật được tin tưởng tuyệt đối của anh lại càng cao lên.

Anh còn nói thêm rằng trước khi anh mang đi những thông tin quý giá ấy, anh đã thực sự để lại những manh mối, những “dấu vết kĩ thuật số” cho chính phủ lần ra được anh đã lấy những gì. Dựa vào đó, anh mong rằng chính phủ Mỹ không coi hành động ấy của anh là làm gián điệp cho các thế lực nước ngoài, hoàn toàn đó chỉ là một hồi chuông cảnh báo về những hành động mà anh cho là đi ngược lại với đạo đức, bảo mật và sự tự do.

Điều đó cũng giúp chính phủ có thời gian chuẩn bị cho những lần rò rỉ thông tin khác trong tương lai, cho phép họ có thể đổi những mã cần thiết, xem xét lại các kế hoạch đã bị lộ và tìm cách khắc phục thiệt hại gây ra. Nhưng anh tin rằng, NSA đã bỏ qua những manh mối mà anh để lại đó, chỉ đơn giản là đưa ra những con số về lượng tài liệu mà anh đã động vào, một con số mà anh nói là phóng đại.

Tôi chỉ nghĩ rằng họ sẽ gặp khó khăn trong việc lần dấu những vết tích tôi để lại”, Snowden nói. “Tôi đã không nghĩ rằng họ còn không có khả năng làm việc đó”.

Edward Snowden đã tính tới việc vén màn bí mật này từ lâu rồi, nhưng khi Obama đắc cử, anh đã trì hoãn kế hoạch đó lại. “Tôi đã nghĩ rằng chính sách của Obama rất ấn tượng và khả quan, thể hiện rõ ràng quan điểm của tôi”, Snowden nói. “Ông ấy đã nói rằng chúng ta sẽ không phải từ bỏ quyền của mình. Chúng ta sẽ không phải thay đổi bản thân chỉ để tỉ lệ bắt giữ tội phạm khủng bố nhỉnh hơn đôi chút”.

Nhưng rồi anh đã thất vọng với việc Obama đã không giữ được lời hứa của mình một cách trọn vẹn. Nhưng đó vẫn chưa phải giọt nước làm tràn ly.

Lúc ấy là khi Snowden tìm ra một chương trình theo dõi bí mật khi anh làm việc cho NSA. Với khả năng lưu trữ cực lớn, lên tới 5000 tỷ tỷ trang văn bản, trong một tòa nhà 92.000 mét vuông mà NSA gọi là Mission Data Repository – MDR. Hàng tỉ cuộc gọi, cú fax, email, dữ liệu thông tin từ máy tính này sang máy tinh khác và tin nhắn điện thoại từ khắp nơi trên thế giới chảy qua "con đập" MDR mỗi giờ. Một số đi qua, một số được giữ lại và phân tách rõ ràng, và một số thì được cơ quan này giữ lại nghiên cứu luôn.

Việc giám sát mọi người chưa phải là điều tệ nhất trong những khám phá của anh. Một chương trình chiến tranh thông tin khổng lồ đang được thành hình, với tên gọi MonsterMind. Nó sẽ tự động xác định một cuộc tấn công từ bên ngoài bằng cách theo dõi traffic của toàn bộ hệ thống mạng lúc ấy. Và khi phát hiện ra được một cuộc công kích qua lượng traffic dồn về đột biến, MonsterMind sẽ tự động chặn cuộc tấn công ấy lại.

Những chương trình như vậy đã tồn tại nhiều thập kỉ, nhưng con quái vật mới này có một khả năng mới đặc biệt: không chỉ phát hiện cuộc tấn công, nó còn có thể tự động đánh trả ngay lập tức mà không cần con người can thiệp.

Theo Snowden, đó chính là vấn đề. Thông thường những cuộc tấn công như vậy sẽ có một vỏ bọc là một nước thứ ba, nếu như MonsterMind đánh nhầm đối tượng và gây ra những hậu quả nghiêm trọng thì sao?

Việc theo dõi người dân nước Mỹ (và cả ở các nước khác nữa) cùng những công cụ đe dọa sự tự do đã khiến anh hành động, quyết định đánh cắp thông tin mật của chính phủ Mỹ và thông báo cho toàn thế giới biết.

Lượng thông tin chính xác mà Snowden tiết lộ là không thể xác định được, nhưng chính phủ Úc ước lượng rằng 15.000 tập tin mật của họ đã ra bị phơi bày ra với công chúng, với chính phủ Anh thì số lượng lên tới 58.000 tập tin.

Giám đốc NSA, ông Keith Alexander ước tính rằng Snowden đã copy từ 50.000 cho đến 200.000 tài liệu mật của NSA, Bộ Quốc phòng cho hay họ đã bị đánh cắp 900.000 tập tin mật, nhiều hơn cả NSA. Những con số ấy vẫn chưa tính tới cả chục ngàn thông tin cá nhân anh lấy từ cơ sở dữ liệu của các tài khoản NSA theo dõi.

Trong hai năm 2014 và 2015, Mỹ và Anh đã cáo buộc rằng những bí mật quân sự mà Snowden để lộ ra với thế giới đã khiến cuộc chiến chống khủng bố của họ gặp trở ngại. Nhưng điều đó không ngăn cản anh, với tuyệt bố rằng “chính phủ Mỹ chỉ có thể ngăn chặn sự việc này bằng cách bỏ tù hoặc ám sát tôi. Sự thật đang đến với thế giới, và sự thật ấy không thể bị ngăn cản”.

Nhiều người coi hành động của anh là một hành động dũng cảm của một người hùng, có những người coi hành động ấy là của một kẻ tội phạm và đã làm lộ bí mật quốc gia. Nhưng Snowden nói trong một bài phỏng vấn rằng: “Tôi không phải người hùng mà cũng không phải là kẻ phản quốc. Đơn giản tôi là người Mỹ”.

Snowden nói rằng anh sẽ tiếp tục hé lộ nhưng thông tin mới, “Chúng ta vẫn chưa nhìn thấy được tới những điều bí mật cuối cùng mà tôi có”. Vẫn còn hàng trăm ngàn trang tài liệu mật, nhưng câu hỏi ta cần trả lời không như chúng ta nghĩ. Khi mẩu thông tin mật tiếp theo được công bố, không phải là ta sẽ biết được gì, mà là ta sẽ sẵn sàng làm những gì với chúng?

Câu chuyện về cuộc đời của Edward Snowden sẽ được lên màn ảnh vào ngày 16/9 tới, với cái tên Mật Vụ Snowden. Chắc hẳn bộ phim ấy sẽ khiến bạn hình dung dễ dàng hơn về cuộc đời của một chàng trai đã dấn thân vào con đường không có lối về, để thông báo cho cả thế giới biết rằng con người cần sự tự do hơn lúc nào hết.

GenK - Tham khảo wired

 

Tin liên quan

08/11/2019

Viettel IDC ra mắt Website mới với những cập nhật tối ưu hóa trải nghiệm người dùng!

Với mong muốn mang đến cho khách hàng những trải nghiệm sử dụng dịch vụ tốt nhất, bắt đầu từ ngày 08/11/2019, Viettel IDC ra mắt Website với giao diện hoàn toàn mới cùng với những cải tiến tối ưu như: Đăng ký và quản lý dịch vụ trên cùng 1 giao diện; bảo mật 2 lớp khi đăng nhập; hỗ trợ đa thiết bị

24/09/2019

Viettel vào top 500 thương hiệu giá trị nhất thế giới

Viettel trở thành thương hiệu duy nhất của Việt Nam và là 1 trong 8 thương hiệu của ASEAN lọt vào danh sách 500 thương hiệu giá trị nhất thế giới.

20/09/2019

Viettel IDC bắt tay Akamai cung cấp giải pháp tăng tốc kết nối dữ liệu cho doanh nghiệp nội dung số

Với mong muốn đồng hành cùng doanh nghiệp nội dung số như truyền hình OTT, Viettel IDC và Akamai đã hợp tác cung cấp các giải pháp về tăng tốc kết nối dữ liệu (Media, Web Performance) và chống tấn công mạng (Cloud Security).

19/09/2019

Dịch vụ truyền hình OTT: Nâng cao khả năng cạnh tranh cho doanh nghiệp Việt

Sự xuất hiện ngày càng nhiều ứng dụng truyền hình trả tiền OTT nước ngoài là thách thức và cơ hội chuyển mình của các nhà cung cấp dịch vụ nội dung...

17/09/2019

Viettel IDC nhận 3 giải thưởng chuyển đổi số

Các giải thuộc hạng mục sản phẩm, dịch vụ, giải pháp công nghệ số tiêu biểu được trao trong Vietnam Digital Awards 2019, hôm 6/9/2019, tại Hà Nội.

28/08/2019

Hệ thống trung tâm dữ liệu Viettel IDC đạt thêm một chứng chỉ quốc tế

Ngoài các chứng chỉ quốc tế đã đạt được trước đây như ISO 9001, ISO 27001, TIA 942 rated 3 (Tiêu chuẩn thiết kế, triển khai Trung tâm dữ liệu),...

24/08/2019

Khởi động kế hoạch thành lập Câu lạc bộ Điện toán đám mây và Trung tâm dữ liệu Việt Nam

Trong khuôn khổ hội thảo Viet Nam OpenInfra Days 2019 được tổ chức hôm nay, ngày 24/8, Hiệp hội Internet Việt Nam (VIA) đã công bố khởi động kế...

14/08/2019

Shared Hosting hay Cloud Hosting - Ưu nhược điểm và trường hợp sử dụng của từng loại hình

Cả Shared Hosting và Cloud Server đều có điểm chung: Nhà cung cấp dịch vụ lưu trữ web, máy chủ và trang web. Tuy nhiên chúng cũng có rất nhiều sự...

25/07/2019

[Thông báo] Viettel IDC cần thanh lý nội thất văn phòng

Kính gửi các khách hàng và đối tác của Viettel IDC, Hiện nay, để phục vụ quá trình mở rộng và cải tạo văn phòng, Viettel IDC có một số nội thất văn...