Dữ liệu lớn (Big Data)... là gì?

19/10/2019

Big data có vai trò mấu chốt ở khắp mọi nơi trong xu hướng cách mạng công nghiệp 4.0, ẩn chứa rất nhiều thông tin quý giá mà nếu trích xuất thành công sẽ giúp rất nhiều cho việc sản xuất, nắm bắt xu thế kinh doanh, dự đoán dịch bệnh, phát hiện sớm tội phạm...

"Big data" thời gian gần đây ngày càng được nhắc đến nhiều hơn như một thành phần công nghệ thiết yếu của thành phố thông minh và cuộc cách mạng công nghiệp 4.0. Vậy big data có phải là một khái niệm quá phức tạp?

Về cơ bản big data đơn giản như tên gọi, là một tập hợp dữ liệu rất lớn và phức tạp đến nỗi những công cụ, ứng dụng xử lý dữ liệu truyền thống không thể nào đảm đương được. Vì khối dữ liệu quá lớn nên việc triển khai big data sẽ gặp những trở ngại bao gồm thu nhận dữ liệu, lưu trữ dữ liệu, tìm kiếm, chia sẻ, chuyển giao, cập nhật…

Tuy nhiên big data lại chứa trong mình rất nhiều thông tin quý giá mà nếu trích xuất thành công sẽ giúp rất nhiều cho việc nắm bắt xu thế trong kinh doanh, nghiên cứu khoa học, dự đoán để phòng tránh các dịch bệnh sắp phát sinh, phát hiện sớm tội phạm, hay đo lường điều kiện giao thông theo thời gian thực.

Từ năm 2001, chuyên gia của META Group (bây giờ đã sát nhập vào công ty nghiên cứu Gartner) đã nói rằng những trở ngại và cơ hội nằm trong việc tăng trưởng dữ liệu có thể được mô tả bằng ba chiều là tăng về lượng (volume), tăng về vận tốc (velocity) và tăng về kiểu dữ liệu (variety), trở thành mô hình tiêu chí "3V" cho big data.

Về sau bộ tiêu chí big data này được thêm các tiêu chuẩn ví dụ như độ tin cậy (veracity) bởi độ tin cậy dao dộng mạnh của dữ liệu thu nhận được sẽ ảnh hưởng quan trọng đến thông tin trích xuất.

Big data là gì?

Big data có thể được mô tả bằng các tiêu chí là về lượng (volume), về vận tốc (velocity), về kiểu dữ liệu (variety) và về độ tin cậy (veracity). Nguồn ảnh: Internet.​

Ví dụ cho tiềm năng khối dữ liệu lớn có thể kể đến kính thiên văn Sloan Digital Sky Survey đặt tại New Mexico (Mỹ) bắt đầu đi vào hoạt động hồi năm 2000; sau một vài tuần thiết bị này đã thu thập dữ liệu lớn hơn tổng lượng dữ liệu mà ngành thiên văn học từng thu thập trong quá khứ, và sau 10 năm tổng dung lượng đã đạt đến hơn 140 terabyte (terabyte bằng 1 nghìn gigabyte).Như đã nói ở trên, big data là tập hợp dữ liệu lớn và phức tạp vượt mức đảm đương của những ứng dụng và công cụ truyền thống. Kích cỡ của Big Data đang từng ngày tăng lên, tính đến năm 2012 mỗi ngày có 2,5 exabyte dữ liệu được sinh ra (exabyte bằng 1 tỷ gigabyte), và đến năm 2025 IDC dự đoán số liệu này sẽ là 163 zettabyte (zettabyte bằng 1 nghìn exabyte)...

Trong khi đó thống kê được công bố thời điểm cuối năm 2017 cho thấy Facebook đang có khoảng 2 tỷ người dùng thường xuyên và chỉ riêng ảnh cũng đã có khoảng 300 triệu bức được tải lên mỗi ngày. YouTube hay Google cũng phải lưu lại hết vô số các lượt truy vấn và video của người dùng cùng nhiều loại thông tin khác có liên quan.

Nguồn dữ liệu cho big data tăng trưởng cực nhanh cũng một phần bởi sự gia tăng số lượng và giảm giá của các thiết bị cảm biến, thu nhận thông tin trong môi trường Internet vạn vật như điện thoại, camera, micro, chip bắt sóng…

Điều quan trọng là ứng dụng của big data có mặt ở khắp mọi nơi trong các xu hướng công nghệ ảo hóa mới nhất. Ví dụ như trong một mảng sản xuất của cuộc cách mạng công nghiệp 4.0, những công nghệ mới như big data hay cloud computing sẽ giúp cảnh báo sớm sản phẩm lỗi, hỏng, từ đó phòng ngừa trước và gia tăng năng suất, chất lượng, nâng cao giá trị cạnh tranh.

Để đưa ra nhận định hữu ích cho quy trình quản lý nhà máy công xưởng, dữ liệu cần được xử lý bằng các công cụ, các thuật toán để trích xuất ra được thông tin có ý nghĩa. Khi có vấn đề hiện hữu hoặc vô hình trong một công xưởng công nghiệp ví dụ như máy móc xuống cấp hoặc chi tiết hao mòn thì thuật toán phải có khả năng phát hiện và tìm cách giải quyết.

Big data còn ẩn chứa rất nhiều thông tin quý giá mà nếu trích xuất thành công sẽ giúp rất nhiều cho việc nắm bắt xu thế trong kinh doanh, nghiên cứu khoa học, dự đoán để phòng tránh các dịch bệnh sắp phát sinh, phát hiện sớm tội phạm; dù tất nhiên mức độ ứng dụng thu thập dữ liệu cũng đặt ra nghi ngại về sự giám sát vượt quá giới hạn riêng tư của công dân trong thành phố thông minh.

Một số ứng dụng big data ở Việt Nam

Ở Việt Nam, công nghệ big data đã bắt đầu được đưa vào ứng dụng vào một số sản phẩm thực tế, ví dụ như công cụ an ninh mạng CyRadar. Ông Nguyễn Minh Đức, CEO Công ty Cổ phần CyRadar cho hay big data là một trong những cách hay để các chuyên gia có thể phân tích để tìm ra các thông tin có thể phát hiện, truy tìm và ngăn chặn hacker phát tán virus và tổ chức tấn công mạng.

Trước những thủ đoạn tấn công mới của hacker như xâm nhập qua email để đánh lừa người dùng, sau đó dùng mã độc ẩn sâu trong ổ cứng máy tính để điều khiển các cuộc tấn công thông qua đám mây, CyRadar sử dụng big data để phân tích dữ liệu, phát hiện ra các dấu hiệu tấn công, hoặc phân biệt hành vi con người và hành vi mã độc trên mạng.

Theo đó CyRadar dùng nhiều tham số để phát hiện mã độc, nhận diện những hành vi mã độc không giống người bình thường, ví dụ hành vi tải dữ liệu khác thường, tải liên tục một file nào đấy liên tục, hoặc dùng thuật toán phát hiện file đuôi ảnh nhưng thực tế không phải là file ảnh.

Từ big data, các chuyên gia về bảo mật sẽ có cách tiếp cận thứ hai là dựa trên các lần lịch sử tấn công trước để dự đoán ra những tình huống mới, dự đoán bao giờ có một cuộc tấn công sắp xảy ra, phát hiện ra dấu hiệu hacker đang thăm dò,  chuẩn bị cho một cuộc tấn công. Dấu hiệu có thể là việc chuyển file dữ liệu tăng đột biến, hoặc là nguồn gốc server điểu khiển chưa bao giờ nhìn thấy trong mạng.

Một ví dụ khác là trong Ngày hội mua sắm trực tuyến - Online Friday đầu tháng 12/2017 vừa qua, sàn thương mại điện tử Sendo.vn áp dụng công nghệ big data để loại bỏ khuyến mãi ảo, đem đến ngày hội các sản phẩm tốt với giá ưu đãi thật, giúp khách hàng yên tâm mua sắm...

*Nguồn tham khảo ngoài: Wikipedia, Tinh Tế.

Tin liên quan

23/01/2023

Xu hướng Cloud 2023 hàng đầu các doanh nghiệp cần biết

Nhiều doanh nghiệp đang tích cực chạy đua với cuộc đua “số hóa”, để có được khả năng cạnh tranh cao nhất trên thị trường. Vây nên, xu hướng Cloud 2023 là những điều đang được các doanh nghiệp rất quan tâm hiện nay. Trong bài viết này, Viettel IDC sẽ đề cập đến bạn những xu hướng về điện toán đám mây hàng đầu trong năm 2023 chúng ta cần biết nhé, bên cạnh các công nghệ thực tế ảo VR, metaverse.

19/01/2023

Dự báo TOP các xu hướng công nghệ hàng đầu trong năm 2023

​Các xu hướng công nghệ 2023 nổi bật được các chuyên gia dự đoán sẽ phát triển mạnh mẽ trong những năm tới là trí tuệ nhân tạo AI, công nghệ chuỗi khối Blockchain, vũ trụ ảo Metaverse. Việc bắt kịp và thích ứng với các công nghệ này sẽ giúp các doanh nghiệp có thể nâng cao khả năng cạnh tranh của mình trong thị trường khốc liệt sắp tới. Dưới đây, hãy cùng Viettel IDC điểm qua những xu hướng công nghệ 2023 nổi bật nhé!

13/01/2023

2022 - Thời kỳ bùng nổ của Cloud tại Việt Nam

​Công nghệ điện toán đám mây - Computing Cloud năm 2022 đã phát triển và bùng nổ cực kỳ mạnh mẽ, từ đó ảnh hưởng tới nhiều doanh nghiệp lớn và nhỏ. Dưới đây, chúng ta hãy cùng xem lại các xu hướng Cloud năm 2022 phổ biến nhất với Viettel IDC nhé!

11/10/2022

Những thông tin nhất định phải biết về Ethereum mới phiên bản 2.0

Ethereum 2.0, còn được biết đến là Eth2 hay “Serenity”, là một bản nâng cấp dành cho Ethereum Node, hứa hẹn sẽ cải thiện đáng kể chức năng và trải nghiệm của toàn bộ mạng. Tuy nhiên, đó chỉ là phần nổi của tảng băng chìm. Với việc Ethereum là một trong những loại tiền điện tử phổ biến nhất trên hành tinh, việc tìm hiểu Ethereum 2.0 thực sự là gì và nó sẽ ảnh hưởng như thế nào đến toàn bộ lĩnh vực tiền mã hóa vô cùng quan trọng. Ở bài viết này, Viettel IDC sẽ cung cấp cho bạn những thông tin nhất định phải biết về Ethereum phiên bản 2.0 nhé!

13/10/2022

Công nghệ chuỗi khối Blockchain là gì? Cơ chế hoạt động của chuỗi khối Blockchain?

Công nghệ Blockchain (chuỗi khối) đang dần trở thành xu hướng mới trên thị trường đầu tư và công nghệ toàn cầu. Công nghệ này có tiềm năng ứng dụng to lớn trong các ngành từ dịch vụ tài chính, sản xuất và khu vực công cho đến chuỗi cung ứng, giáo dục và năng lượng. Việt Nam cũng không nằm ngoài xu thế này. Chính vì vậy, việc tìm hiểu về Blockchain ngay từ bây giờ là rất cần thiết đối với các bạn trẻ.

14/10/2022

Tìm hiểu kiến thức về Public Chain và Private Chain

Nền tảng blockchain đã phát triển mạnh mẽ và được ứng dụng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực. Các phân loại của blockchain như Private, Public mang những sự khác biệt dẫn đến trải nghiệm người dùng khác nhau và đa dạng hóa sự lựa chọn loại blockchain phù hợp. Hãy cùng CryptoLeakvn tìm hiểu sự khác nhau giữa Public và Private blockchain, cũng như tìm ra lựa chọn tối ưu nhất trong các loại blockchain này thông qua bài viết hôm nay.

05/10/2022

Công nghệ Blockchain là gì? Lợi thế vượt trội khi doanh nghiệp ứng dụng Blockchain

Trong thời gian gần đây, công nghệ Blockchain đã và đang dần trở thành xu hướng trên toàn cầu, trong đó có cả Việt Nam. Có thể nói, ngành công nghệ này đã mang lại nhiều lợi ích to lớn cho doanh nghiệp, từ lĩnh vực tài chính, sản xuất cho đến cả giáo dục hoặc năng lượng.

12/10/2022

​Tất tần tật kiến thức quan trọng về hạ tầng Blockchain

Mọi hệ thống phức tạp đều yêu cầu cơ sở hạ tầng thích hợp, hoặc tài nguyên và một khuôn khổ cơ bản để hoạt động. Cũng giống như lưới điện, các trạm phát điện và đường ống bao gồm cơ sở hạ tầng năng lượng cần thiết để cung cấp điện cho một quốc gia. Do đó, các Node, phần mềm và hệ thống dựa trên đám mây hoặc phần cứng được yêu cầu để chạy các mạng Proof of Stake (PoS).

09/10/2022

Tất tần tật từ A - Z về dịch vụ Blockchain

Hiện nay, dịch vụ Blockchain đã phát triển mạnh mẽ và mở ra một xu hướng mới cho nhiều lĩnh vực khác nhau như trong tài chính, điện tử viễn thông, kế toán, logistics,... Vậy, cụ thể thì Blockchain là gì? Chúng có thể mang lại những lợi ích gì cho chúng ta? Hãy cùng Viettel IDC tìm hiểu câu trả lời cho những vấn đề này nhé! Bài viết dưới đây sẽ giải đáp chi tiết giúp bạn.

08/10/2022

Node là gì? Nên thuê Ethereum Node hay Bitcoin Node?

Bạn mới tìm hiểu về Node Blockchain, và đang phân vân không biết nên thuê Ethereum Node hay Bitcoin Note? Cách hoạt động của Node là gì? Trong bài viết này, Viettel IDC sẽ giải đáp các câu hỏi này cho bạn đọc, cùng nhau theo dõi bài viết bên dưới nhé!

// doi link