Hướng dẫn cài đặt các ứng dụng trên Ubuntu cho người mới

Bạn muốn cài thêm phần mềm trên Ubuntu nhưng chưa biết bắt đầu với App Center, Terminal hay file tải về? Hướng dẫn cài đặt các ứng dụng trên Ubuntu từ Viettel IDC dưới đây sẽ giúp bạn thực hiện từng bước và lựa chọn cách phù hợp với phần mềm cần dùng.

Hướng dẫn chạy ứng dụng trên Ubuntu nhanh chóng và dễ dàng

Cài ứng dụng Ubuntu bằng App Center

App Center cho phép tìm kiếm và cài phần mềm trên Ubuntu thông qua giao diện trực quan, không cần nhập lệnh. Người dùng xem thông tin ứng dụng, lựa chọn gói cài đặt và xác thực bằng mật khẩu ngay trong cửa hàng.

- Bước 1: Nhấp biểu tượng App Center trên thanh Dock hoặc mở Activities → Tìm App Center.

- Bước 2: Nhập tên ứng dụng vào ô tìm kiếm, chẳng hạn VLC → Chọn ứng dụng trong danh sách kết quả.

- Bước 3: Kiểm tra mô tả, nhà phát hành và định dạng gói → Nhấn Install để cài đặt.

- Bước 4: Nhập mật khẩu tài khoản khi được yêu cầu → Xác nhận và chờ quá trình cài đặt hoàn tất.

- Bước 5: Mở Activities → Nhập tên ứng dụng vừa cài → Nhấp biểu tượng để khởi chạy.

Cài phần mềm bằng lệnh APT trong Terminal

APT là công cụ quản lý gói, hỗ trợ tìm kiếm và cài đặt phần mềm từ các kho đã cấu hình trên Ubuntu. Khi cài phần mềm Ubuntu bằng Terminal, APT tự tải các gói phụ thuộc cần thiết từ nguồn khả dụng, giúp hoàn thành quá trình cài đặt bằng vài câu lệnh.

Bước 1: Nhấn Ctrl + Alt + T để mở Terminal → Nhập lệnh sau và Enter để cập nhật danh sách gói phần mềm:

sudo apt update

Bước 2: Tìm tên gói của ứng dụng cần cài. Ví dụ, để tìm trình phát đa phương tiện VLC, chạy:

apt search vlc

Xem thông tin chi tiết của gói trước khi cài:

apt show vlc

Bước 3: Cài VLC bằng lệnh dưới đây → Kiểm tra danh sách gói và dung lượng tải xuống → Nhập Y rồi nhấn Enter nếu hệ thống yêu cầu xác nhận:

sudo apt install vlc

Bước 4: Sau khi cài đặt hoàn tất, mở Activities → Tìm VLC → Nhấp biểu tượng để khởi chạy. Với ứng dụng khác, thay vlc trong các lệnh bằng tên gói tương ứng.

Cài ứng dụng Ubuntu từ file .deb

File .deb là định dạng gói cài đặt dành cho Ubuntu và các hệ điều hành dựa trên Debian. Với ứng dụng được nhà phát triển cung cấp dưới dạng .deb, bạn tải file từ website chính thức rồi cài bằng APT để xử lý các gói phụ thuộc từ nguồn khả dụng.

- Bước 1: Truy cập website chính thức của phần mềm → Tải gói .deb tương ứng với kiến trúc máy như amd64 hoặc arm64. Ví dụ, Visual Studio Code cung cấp gói .deb dành cho Ubuntu trên trang tải chính thức.

- Bước 2: Mở thư mục chứa file vừa tải → Nhấp chuột phải vào vùng trống → Chọn Open in Terminal.

- Bước 3: Chạy lệnh sau để cài ứng dụng trên Ubuntu, thay ten-tep.deb bằng tên file thực tế:

sudo apt install ./ten-tep.deb

Dấu ./ cho biết file nằm trong thư mục hiện tại. Bạn nhập vài ký tự đầu của tên file rồi nhấn Tab để tự động hoàn thành tên nếu chỉ có một kết quả khớp.

- Bước 4: Nhập mật khẩu khi được yêu cầu → Kiểm tra các thay đổi APT đề xuất → Nhập Y rồi nhấn Enter nếu cần xác nhận.

Cài ứng dụng Ubuntu bằng Snap

Snap hỗ trợ cài phần mềm trên Ubuntu từ Snap Store và tự động cập nhật ứng dụng khi có phiên bản mới. Công cụ quản lý Snap đã được tích hợp trên Ubuntu Desktop tiêu chuẩn, giúp người dùng cài đặt nhanh bằng Terminal.

- Bước 1: Nhấn Ctrl + Alt + T để mở Terminal → Kiểm tra Snap bằng lệnh:

snap version

- Bước 2: Tìm ứng dụng cần cài, chẳng hạn trình phát đa phương tiện VLC:

snap find vlc

Xem thông tin nhà phát hành, mô tả và các kênh phát hành trước khi cài:

snap info vlc

- Bước 3: Chạy lệnh cài đặt VLC → Nhập mật khẩu tài khoản khi được yêu cầu:

sudo snap install vlc

Nếu không chỉ định kênh phát hành, Snap mặc định sử dụng kênh stable.

- Bước 4: Chờ cài đặt hoàn tất → Kiểm tra ứng dụng đã được cài bằng lệnh:

snap list vlc

- Bước 5: Mở Activities → Tìm VLC để khởi chạy hoặc sử dụng lệnh:

snap run vlc

Cài ứng dụng Ubuntu bằng Flatpak và Flathub

Flatpak là công cụ cài đặt và quản lý ứng dụng Linux, còn Flathub là kho cung cấp ứng dụng để sử dụng với Flatpak. Sau khi cài Flatpak trên Ubuntu và thêm nguồn Flathub, bạn tải các phần mềm như GIMP bằng tên định danh của ứng dụng.

- Bước 1: Nhấn Ctrl + Alt + T để mở Terminal → Chạy lần lượt hai lệnh để cập nhật danh sách gói và cài Flatpak:

sudo apt update

sudo apt install flatpak

Nhập mật khẩu và xác nhận cài đặt khi được yêu cầu.

- Bước 2: Thêm kho Flathub bằng lệnh:

flatpak remote-add --if-not-exists flathub https://dl.flathub.org/repo/flathub.flatpakrepo

Tùy chọn --if-not-exists giúp bỏ qua thao tác thêm nếu nguồn Flathub đã được cấu hình.

- Bước 3: Khởi động lại máy để hoàn tất thiết lập → Mở lại Terminal.

- Bước 4: Cài ứng dụng từ Flathub. Ví dụ, để cài phần mềm chỉnh sửa ảnh GIMP, chạy:

flatpak install flathub org.gimp.GIMP

org.gimp.GIMP là tên định danh của GIMP. Kiểm tra ứng dụng và các thành phần đi kèm → Nhập Y rồi nhấn Enter khi được yêu cầu xác nhận.

- Bước 5: Mở Activities → Tìm GIMP để khởi chạy hoặc dùng lệnh:

flatpak run org.gimp.GIMP

Chạy ứng dụng Ubuntu từ file AppImage

AppImage đóng gói ứng dụng thành một file để tải về và chạy trên Linux mà không cần cài qua trình quản lý gói. Với các phần mềm trên Ubuntu được cung cấp dưới dạng AppImage, bạn cấp quyền thực thi cho file rồi khởi chạy trực tiếp.

Bước 1: Truy cập website chính thức của phần mềm → Tải file .AppImage phù hợp với kiến trúc máy.

Bước 2: Mở thư mục chứa file vừa tải → Nhấp chuột phải vào vùng trống → Chọn Open in Terminal.

Bước 3: Cấp quyền thực thi bằng lệnh sau, thay ten-ung-dung.AppImage bằng tên file thực tế:

chmod +x "ten-ung-dung.AppImage"

Bước 4: Chạy ứng dụng bằng lệnh:

./ten-ung-dung.AppImage

Nếu tên file chứa khoảng trắng, đặt đường dẫn trong dấu ngoặc kép, chẳng hạn ./"Ten ung dung.AppImage".

Bước 5: Sau khi đóng ứng dụng, mở lại từ file .AppImage đã lưu. Giữ file ở một thư mục cố định để thuận tiện sử dụng về sau.

Nên chọn cách nào để cài ứng dụng trên Ubuntu?

App Center là lựa chọn thuận tiện cho người mới, còn APT phù hợp khi cần cài phần mềm bằng Terminal từ các kho đã cấu hình. Với ứng dụng được nhà phát triển phân phối qua .deb, Snap, Flatpak hoặc AppImage, hãy chọn phương thức được hướng dẫn chính thức và hỗ trợ phiên bản Ubuntu đang sử dụng.

Kết luận

Qua hướng dẫn cài đặt các ứng dụng trên Ubuntu, bạn đã nắm được cách bổ sung và khởi chạy phần mềm bằng giao diện hoặc Terminal. Hãy ưu tiên nguồn phân phối chính thức, chọn gói tương thích với hệ thống và duy trì một phương thức cài cho mỗi ứng dụng để thuận tiện quản lý về sau.