Lần đầu tiên dịch chuyển lượng tử đã được thực hiện thành công với đường cáp quang dài 6 km

19/10/2019

Hai đội ngũ khoa học tại Canada và tại Trung Quốc đều đã thành công.

Dịch chuyển lượng tử vừa đặt bước chân đầu tiên ra khỏi phòng thí nghiệm vào thế giới thực. Hai đội ngũ các nhà khoa học độc lập đã thành công trong việc vận chuyển thông tin lượng tử qua một hệ thống cáp quang dài nhiều kilomet tại Calgary, Canada và tại thành phố Hợp Phì, Trung Quốc.

Thí nghiệm thành công này đã chứng minh rằng không chỉ công nghệ dịch chuyển lượng tử là có thực, ta cũng hiểu được rằng công nghệ tạo nên một hệ thống liên lạc lượng tử không-thể-bị-xâm-nhập là hoàn toàn khả thi trong tương lai. Hệ thống ấy có thể trải dài toàn quốc gia, hay thậm chí nối liền các lục địa.

Bản chất của vận chuyển lượng tử dựa vào một trạng thái kì lạ có tên rối lượng tử. Về cơ bản, rối lượng tử có nghĩa rằng hai hạt vật chất được gắn bó chặt chẽ dù chúng cách xa tới mức nào. Trạng thái của một hạt sẽ ngay lập tức ảnh hưởng tới trạng thái của hạt kia qua liên kết chặt chẽ đó. Thiên tài Einstein đã gọi hiện tượng rối lượng tử này là “hoạt động kì quái ở khoảng cách xa”.

Và lợi dụng hành động kì quái dó, việc dịch chuyển lượng tử đã cho phép trạng thái của một hạt được chuyển tới một hạt khác mà không cần tới một tác động vật lý nào.

Đừng nhầm tưởng công nghệ dịch chuyển tức thời giống như trong các phim khoa học viễn tưởng. Dịch chuyển lượng tử là để truyền thông tin chứ không phải vận chuyển con người.

Trong thí nghiệm mới nhất của mình, cả hai đội ngũ các nhà khoa học dù sử dụng những thiết kế và máy móc hơi có chút khác biệt và kết quả cũng không hoàn toàn giống nhau, nhưng về cơ bản, họ đã đều chứng minh được rằng việc dịch chuyển lượng tử hoàn toàn có thể đạt được và họ đã chuyển được thông tin lượng tử qua hệ thống cáp quang. Thông tin hai đầu sẽ được mã hóa lượng tử hoàn toàn, chỉ khi bạn biết được trạng thái hạt rối của mình, bạn mới có thể giải mã được thông tin gửi đi và về: điều này sẽ tạo ra được một hệ thống liên lạc hoàn toàn an toàn, bảo mật.

Hình mô tả sự rối của hai hạt lượng tử.

Hình mô tả sự rối của hai hạt lượng tử.

Thí nghiệm lượng tử có thể sẽ quá khó hiểu cho đa số chúng ta, vì vậy nhà khoa học Anil Ananthaswamy đã giải thích một cách đơn giản, về việc ba người A, B và C liên lạc với nhau.

A và B muốn gửi thông tin đã được mã hóa cho nhau và để làm được điều đó, họ cần sự giúp đỡ của C.

A gửi cho C một hạt. B làm rối hai hạt và gửi một trong hai hạt rối đó cho C.

Khi đó C sẽ tính toán đo đạc 2 hạt nhận được từ A và B, để cho hai hạt không khác nhau thì trạng thái hạt của A sẽ được chuyển sang hạt rối của B.

Kết luận lại, thì trạng thái lượng tử hạt của A sẽ được chuyển sang hạt của B, thông qua một trạm trung chuyển mang tên C.

Thử nghiệm của các nhà khoa học Canada cũng theo chu trình như vậy, họ đã có thể truyền thông tin qua một hệ thống cáp quang dài 6,2 km.

Khoảng cách giữa B và C mới là khoảng cách cần nói tới”, trưởng ban nghiên cứu, Wolfgang Tittel từ Đại học Calgary nói. “Chúng tôi đã cho thấy rằng thử nghiệm này hoàn toàn thành công với một hệ thống cáp quang dài 6,2 km”.

Các nhà nghiên cứu Trung Quốc có thể truyền xa hơn được gấp đôi, khi họ có thể dịch chuyển lượng tử với khoảng cách 12,5 km, nhưng họ có đôi chút khác biệt trong cách thức tiến hành: người ở giữa, C mới là người làm rối hạt và gửi cho B, khác với các nhà khoa học Canada.

Thử nghiệm này tạo ra một đường liên lạc chính xác hơn, và sẽ hoạt động dễ dàng hơn khi một trạm trung tâm (trong ví dụ thì là C) sẽ phải liên tục liên lạc với rất nhiều A và B.

Hệ thống của Canada cũng có những điểm trội riêng của mình, khi mà họ có thể đưa thông tin lượng tử vươn xa hơn, với B hoạt động như một hệ thống lặp lượng tử, cứ thế đưa thông tin tới những điểm nhận khác.

Điểm trừ của cả hai thử nghiệm là họ không thể gửi đi được nhiều thông tin. Và tốc độ truyền tin cũng không cao, các nhà khoa học Canada nhanh hơn khi họ có thể gửi được 17 photon một phút.

Hệ thống dịch chuyển lượng tử này không hề giúp cho việc liên lạc được nhanh hơn, thực tế thì việc bẻ khóa trạng thái lượng tử cần tới một “chìa khóa” riêng, và chìa khóa này chỉ có thể được vận chuyển qua cách thức thông thường.

Dịch chuyển lượng tử không làm việc truyền thông tin được nhanh hơn, mà chỉ đảm bảo an toàn hơn rất nhiều thôi.

Nhưng với điểm đột phá, rằng cả hai đội ngũ nghiên cứu đã có thể truyền tin trên một hệ thống cáp quang có sẵn và truyền được rất xa đã cho chúng ta tin mừng của ngành công nghệ lượng tử. Tất cả những thử nghiệm từ trước đến giờ, chưa thử nghiệm nào ra được khỏi phòng thí nghiệm.

Vẫn còn cần những thử nghiệm, những nghiên cứu nữa trước khi ta đưa hệ thống này ứng dụng vào đời sống thực tế. Nhưng hãy tin tưởng rằng, ngày ấy đã rất gần rồi.

GenK - Tham khảo ScienceAlert

Tin liên quan

17/05/2023

ĐĂNG KÝ THAM DỰ TALKSHOW “MULTI-CLOUD AND MULTI-CDN FOR MULTI DEMAND”

Tham dự talkshow “Multi-Cloud and Multi-CDN for Multi Demand”, các khách mời sẽ cùng chúng tôi tìm hiểu rõ hơn về chiến lược Multi-cloud và Multi-CDN, cũng như cách ứng dụng và triển khai các xu hướng này trong nhiều lĩnh vực, ngành nghề kinh doanh khác nhau.

10/05/2023

Hệ thống Cloud của Viettel IDC đạt tiêu chuẩn an toàn thông tin cấp độ 3

Viettel IDC vừa hoàn thành lấy hồ sơ an toàn thông tin cấp độ 3 cho hệ thống Cloud, đáp ứng Thông tư số 12/2022/TT-BTTTT quy định chi tiết và hướng dẫn Nghị định số 85/2016/NĐ-CP của Chính phủ về bảo đảm an toàn hệ thống thông tin theo cấp độ.

04/05/2023

Viettel IDC đồng hành cung cấp hạ tầng cloud cho KardiaChain, ưu tiên đáp ứng hạ tầng thúc đẩy công nghệ blockchain tại Việt Nam

Mới đây, Viettel IDC và KardiaChain đã chính thức đặt bút kí kết hợp đồng dịch vụ Viettel Dedicated Private Cloud (vDPC) - dịch vụ điện toán đám mây cung cấp gói tài nguyên tính toán, lưu trữ và truyền dẫn với hạ tầng riêng biệt.

17/03/2023

Hội nghị Data Center & Cloud Infrastructure Summit Vietnam 2023 thu hút hơn 1.900 người tham dự

Với hơn 1.900 người tham dự, hội nghị Data Center & Cloud Infrastructure Summit Vietnam 2023 do Viettel IDC tổ chức đã cho thấy sức nóng của sự kiện công nghệ hàng đầu trong lĩnh vực trung tâm dữ liệu và điện toán đám mây.

30/11/2022

Thư mời tham gia đề xuất thu mua thanh lý tài sản hỏng, cũ 2022

Viettel IDC mời Quý Công ty tham gia đề xuất thu mua thanh lý tài sản hỏng, cũ 2022 của Viettel IDC.

22/11/2022

Thư mời tham gia đề xuất thu mua thanh lý thiết bị Tháng 11/2022

Viettel IDC mời Quý Công ty tham gia đề xuất thu mua thiết bị thanh lý Tháng 11/2022 của Viettel IDC.

08/11/2022

Thư mời tham gia đề xuất thực hiện tư vấn lập báo cáo Nghiên cứu khả thi và thẩm tra báo cáo nghiên cứu khả thi cho các dự án của Viettel IDC

Viettel IDC mời Quý Công ty tham gia đề xuất thực hiện tư vấn lập báo cáo Nghiên cứu khả thi và thẩm tra báo cáo nghiên cứu khả thi cho các dự án của Viettel IDC

14/10/2022

​Viettel ra mắt hệ sinh thái Cloud góp phần kiến tạo hạ tầng số Việt Nam

Hà Nội, ngày 14/10/2022 - Tập đoàn Công nghiệp – Viễn thông Quân đội (Viettel) chính thức ra mắt hệ sinh thái Viettel Cloud, khẳng định là nhà cung cấp dịch vụ Điện toán đám mây lớn nhất Việt Nam và đảm bảo toàn trình các cấu phần của một hệ sinh thái Cloud. Sự kiện này có ý nghĩa trong chiến lược chuyển đổi số quan trọng của Việt Nam.

01/11/2022

Viettel IDC đón nhận danh hiệu Top 5 thương hiệu tiêu biểu Châu Á - Thái Bình Dương 2022

Tạp chí Kinh tế Châu Á - Thái Bình Dương và Hiệp hội Thông tin Công nghiệp Châu Á (AIPA) đã trao danh hiệu Top 5 Thương hiệu tiêu biểu Châu Á – Thái Bình Dương 2022 cho Viettel IDC và Top 5 Nhà lãnh đạo tiêu biểu Châu Á – Thái Bình Dương 2022 cho ông Hoàng Văn Ngọc - CEO Viettel IDC.

16/09/2022

Thông báo mời tham gia gói thầu mua sắm máy chủ và thiết bị mạng, phần mềm nội bộ phục vụ khách hàng

Công ty TNHH Viettel – CHT (Viettel IDC) có nhu cầu thực hiện gói thầu “Mua sắm máy chủ và thiết bị mạng, phần mềm nội bộ phục vụ khách hàng” theo hình thức Kí Hợp đồng trực tiếp, sử dụng Vốn sản xuất kinh doanh của đơn vị.

// doi link