Tác động của quyền dữ liệu lên hoạt động kinh doanh quốc tế

Quyền dữ liệu ngày càng có ảnh hưởng sâu rộng khi các quốc gia áp dụng những quy định nghiêm ngặt như GDPR (Châu Âu), CCPA (Mỹ) hay PIPL (Trung Quốc) buộc doanh nghiệp phải thay đổi cách thu thập, lưu trữ và sử dụng dữ liệu. Việc không tuân thủ có thể dẫn đến mức phạt hàng triệu USD và gây tổn hại nghiêm trọng đến uy tín thương hiệu. Vậy tác động của quyền dữ liệu đối với hoạt động kinh doanh quốc tế là gì? Doanh nghiệp cần làm gì để vừa tuân thủ quy định vừa đảm bảo hiệu quả kinh doanh? Hãy cùng Viettel IDC tìm hiểu trong bài viết dưới đây.

1. Tìm hiểu về quyền dữ liệu

Quyền dữ liệu (Data Rights) là khái niệm liên quan đến việc kiểm soát, quản lý và sử dụng dữ liệu cá nhân, tổ chức, doanh nghiệp trong môi trường số hóa. Điều này bao gồm quyền truy cập, chia sẻ, lưu trữ và bảo vệ dữ liệu nhằm đảm bảo tính minh bạch và bảo mật thông tin. Trong bối cảnh thế giới đang ngày càng phụ thuộc vào dữ liệu, quyền dữ liệu không chỉ là vấn đề về quyền riêng tư mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động kinh doanh, tài chính và công nghệ của các doanh nghiệp trên phạm vi toàn cầu.

Hiện nay các tổ chức, cá nhân đều có quyền kiểm soát dữ liệu của mình, đồng thời phải tuân thủ các quy định của từng quốc gia về việc sử dụng dữ liệu. Chẳng hạn, các doanh nghiệp thu thập dữ liệu khách hàng cần có sự đồng ý của người dùng và cam kết bảo vệ dữ liệu đó khỏi các hành vi xâm phạm, lạm dụng hoặc rò rỉ. Việc vi phạm các quy định về quyền dữ liệu có thể dẫn đến các hậu quả pháp lý nghiêm trọng, bao gồm cả tiền phạt nặng và tổn hại uy tín doanh nghiệp.

Các quy định quan trọng về quyền dữ liệu trên thế giới:

Trên thế giới, quyền dữ liệu đang được quản lý bởi các bộ luật nghiêm ngặt nhằm bảo vệ thông tin cá nhân và đảm bảo tính bảo mật dữ liệu. Một số đạo luật quan trọng bao gồm:

- GDPR (General Data Protection Regulation - Quy định bảo vệ dữ liệu chung của EU): Được áp dụng từ năm 2018, GDPR là một trong những tiêu chuẩn bảo vệ dữ liệu nghiêm ngặt nhất thế giới. Nó yêu cầu các doanh nghiệp phải minh bạch trong việc thu thập, sử dụng dữ liệu cá nhân và trao quyền kiểm soát dữ liệu cho người dùng.

- CCPA (California Consumer Privacy Act - Luật bảo vệ quyền riêng tư người tiêu dùng California): Quy định này yêu cầu các doanh nghiệp phải công khai cách thức thu thập và sử dụng dữ liệu khách hàng, đồng thời cho phép người dùng có quyền yêu cầu xóa hoặc không cho phép chia sẻ dữ liệu của họ.

- PIPL (Personal Information Protection Law - Luật bảo vệ thông tin cá nhân của Trung Quốc): Được Trung Quốc ban hành nhằm kiểm soát dữ liệu cá nhân và yêu cầu các công ty nước ngoài phải lưu trữ dữ liệu khách hàng trong lãnh thổ Trung Quốc.

Những quy định này đang định hình cách thức các doanh nghiệp toàn cầu vận hành đặc biệt là những công ty công nghệ, tài chính, thương mại điện tử và các lĩnh vực liên quan đến dữ liệu người dùng.

Xem thêm: 5 cấp độ bảo đảm an toàn hệ thống thông tin

2. Các quốc gia dẫn đầu về Quyền dữ liệu

Tác động của quyền dữ liệu đang ngày càng rõ rệt khi nhiều quốc gia như Châu Âu, Mỹ, Trung Quốc và Việt Nam siết chặt các quy định bảo vệ dữ liệu. Điều này tạo ra thách thức lớn cho doanh nghiệp quốc tế trong việc tuân thủ luật và mở rộng thị trường. Vậy tác động của quyền dữ liệu tại các khu vực có chính sách nghiêm ngặt nhất ảnh hưởng thế nào đến hoạt động kinh doanh?

Liên minh châu Âu - Tiêu chuẩn bảo vệ dữ liệu nghiêm ngặt

Liên minh châu Âu (EU) là khu vực có những quy định bảo vệ dữ liệu nghiêm khắc nhất thế giới, với GDPR được xem là tiêu chuẩn vàng về quyền dữ liệu. Quy định này yêu cầu các doanh nghiệp phải minh bạch trong cách thức thu thập, lưu trữ và xử lý dữ liệu, đồng thời cho phép người dùng có quyền kiểm soát và yêu cầu xóa dữ liệu của họ bất cứ lúc nào.

Việc không tuân thủ GDPR có thể khiến doanh nghiệp đối mặt với mức phạt lên tới 4% doanh thu toàn cầu hàng năm hoặc 20 triệu EUR (tùy theo mức nào cao hơn). Điều này buộc các công ty quốc tế phải đầu tư mạnh vào hệ thống bảo vệ dữ liệu để tuân thủ các quy định của EU.

Hoa Kỳ - Đạo luật bảo vệ dữ liệu của từng bang

Mỹ không có một đạo luật bảo vệ dữ liệu chung trên toàn quốc như EU, nhưng các bang lớn như California đã đưa ra CCPA để cung cấp quyền kiểm soát dữ liệu mạnh mẽ cho người tiêu dùng. Các công ty công nghệ lớn như Google, Facebook và Amazon đã phải điều chỉnh chính sách dữ liệu để tuân thủ CCPA.

Ngoài ra, một số đạo luật khác như HIPAA (Health Insurance Portability and Accountability Act) cho ngành y tế và GLBA (Gramm-Leach-Bliley Act) cho lĩnh vực tài chính cũng ảnh hưởng đáng kể đến quyền dữ liệu tại Mỹ.

Trung Quốc - Kiểm soát dữ liệu chặt chẽ

Trung Quốc đã ban hành PIPL (Luật bảo vệ thông tin cá nhân), yêu cầu các công ty phải lưu trữ dữ liệu cá nhân của người dân Trung Quốc trong nước. Điều này gây khó khăn lớn cho các doanh nghiệp quốc tế muốn hoạt động tại Trung Quốc, vì họ buộc phải đầu tư mạnh vào cơ sở hạ tầng dữ liệu nội địa hoặc hợp tác với các công ty Trung Quốc để vận hành dịch vụ của mình.

Việt Nam - Định hình chính sách bảo vệ dữ liệu

Việt Nam đang ngày càng thắt chặt các quy định về dữ liệu với Nghị định 13/2023/NĐ-CP về bảo vệ dữ liệu cá nhân, yêu cầu doanh nghiệp phải đảm bảo dữ liệu cá nhân được thu thập, xử lý và lưu trữ an toàn. Các doanh nghiệp nước ngoài hoạt động tại Việt Nam cũng phải tuân thủ các yêu cầu này nếu muốn kinh doanh lâu dài.

3. Tác động của quyền dữ liệu lên hoạt động kinh doanh quốc tế

Trong bối cảnh kinh tế số phát triển mạnh mẽ, dữ liệu không chỉ là nguồn tài nguyên quan trọng mà còn trở thành tài sản vô giá của doanh nghiệp. Tuy nhiên, cùng với sự gia tăng giá trị của dữ liệu, các quốc gia cũng siết chặt chính sách bảo vệ quyền dữ liệu nhằm đảm bảo an toàn và quyền riêng tư cho người dùng. Những quy định này ngày càng khắt khe hơn, tạo ra nhiều thách thức đối với hoạt động kinh doanh quốc tế, đặc biệt là trong các lĩnh vực công nghệ, tài chính, thương mại điện tử và tiếp thị kỹ thuật số.

3.1. Gia tăng chi phí tuân thủ

Tác động của quyền dữ liệu đến doanh nghiệp ngày càng rõ rệt khi các quốc gia áp dụng những quy định nghiêm ngặt như GDPR (EU), CCPA (Mỹ) và PIPL (Trung Quốc). Để tuân thủ các yêu cầu này, doanh nghiệp phải đầu tư đáng kể vào hệ thống bảo mật dữ liệu, phần mềm quản lý quyền riêng tư và đội ngũ pháp lý nhằm đảm bảo các hoạt động xử lý dữ liệu diễn ra đúng quy định.

Vi phạm các chính sách bảo vệ dữ liệu có thể khiến doanh nghiệp đối mặt với mức phạt lên đến 4% doanh thu toàn cầu, gây áp lực tài chính lớn, đặc biệt đối với các doanh nghiệp vừa và nhỏ đang có kế hoạch mở rộng ra thị trường quốc tế. Không chỉ dừng lại ở chi phí tuân thủ, các doanh nghiệp còn phải đánh giá lại toàn bộ quy trình vận hành để đáp ứng các yêu cầu pháp lý mà không làm gián đoạn hoạt động kinh doanh.

3.2. Hạn chế khai thác dữ liệu khách hàng

Trước đây, doanh nghiệp có thể dễ dàng thu thập dữ liệu khách hàng để phục vụ hoạt động tiếp thị. Tuy nhiên, quyền dữ liệu ngày càng được bảo vệ chặt chẽ, buộc doanh nghiệp phải thay đổi cách khai thác và sử dụng thông tin cá nhân. Các quy định hiện nay yêu cầu người dùng có quyền kiểm soát dữ liệu của họ, đồng thời giới hạn khả năng thu thập thông tin mà không có sự đồng ý rõ ràng.

Điều này khiến các phương pháp quảng cáo nhắm mục tiêu (targeted ads) dựa trên dữ liệu cá nhân dần mất đi hiệu quả, buộc doanh nghiệp phải tìm kiếm giải pháp thay thế. Nhiều công ty đang chuyển hướng sang các phương thức tiếp thị ít phụ thuộc vào dữ liệu cá nhân hơn, chẳng hạn như quảng cáo theo ngữ cảnh hoặc tiếp thị nội dung để tiếp cận khách hàng một cách hiệu quả mà vẫn đảm bảo tuân thủ quy định.

3.3. Khó khăn trong mở rộng thị trường

Không chỉ ảnh hưởng đến hoạt động tiếp thị, tác động của quyền dữ liệu còn khiến việc mở rộng kinh doanh quốc tế trở nên phức tạp hơn. Một trong những rào cản lớn nhất là yêu cầu lưu trữ dữ liệu nội địa tại nhiều quốc gia. Điều này buộc các công ty công nghệ, tài chính và thương mại điện tử phải xây dựng trung tâm dữ liệu riêng hoặc hợp tác với nhà cung cấp hạ tầng tại quốc gia sở tại để đáp ứng quy định.

Chẳng hạn, Luật An ninh mạng của Trung Quốc yêu cầu dữ liệu người dùng phải được lưu trữ trong nước. Điều này buộc các công ty nước ngoài phải thuê trung tâm dữ liệu nội địa hoặc đầu tư vào cơ sở hạ tầng mới, làm gia tăng đáng kể chi phí cũng như thời gian triển khai hoạt động kinh doanh. Với các doanh nghiệp vừa và nhỏ, yêu cầu này có thể là một trở ngại lớn khi muốn thâm nhập vào các thị trường tiềm năng.

3.4. Gia tăng rủi ro pháp lý và ảnh hưởng uy tín

Không chỉ tác động đến chi phí và chiến lược kinh doanh, quyền dữ liệu còn ảnh hưởng trực tiếp đến uy tín thương hiệu. Trong những năm gần đây, nhiều tập đoàn lớn như Facebook, Google và Amazon đã phải đối mặt với án phạt lên đến hàng trăm triệu USD vì vi phạm quy định bảo vệ dữ liệu.

Một vụ rò rỉ thông tin cá nhân không chỉ gây tổn thất tài chính mà còn làm suy giảm lòng tin của khách hàng, ảnh hưởng trực tiếp đến danh tiếng và doanh thu của doanh nghiệp. Do đó, việc tuân thủ các quy định bảo vệ dữ liệu không chỉ là một yêu cầu pháp lý mà còn là yếu tố quan trọng trong chiến lược phát triển bền vững. Những doanh nghiệp có chính sách bảo vệ dữ liệu minh bạch và an toàn sẽ có lợi thế cạnh tranh, đồng thời xây dựng được niềm tin lâu dài với khách hàng.

Nhìn chung, quyền dữ liệu đang định hình lại cách doanh nghiệp thu thập, lưu trữ và sử dụng thông tin, buộc các công ty phải thích nghi để vừa đảm bảo tuân thủ quy định, vừa duy trì hiệu quả kinh doanh.

Trước những thách thức do tác động của quyền dữ liệu, doanh nghiệp cần chiến lược phù hợp để tuân thủ pháp luật, tối ưu chi phí và duy trì hiệu quả kinh doanh. Một trong những giải pháp phổ biến là xây dựng trung tâm dữ liệu riêng tại quốc gia sở tại để đáp ứng các yêu cầu pháp lý về lưu trữ dữ liệu. Giải pháp này giúp doanh nghiệp kiểm soát hoàn toàn dữ liệu, tăng cường bảo mật và tuân thủ quy định nghiêm ngặt. Tuy nhiên, việc xây dựng trung tâm dữ liệu đòi hỏi chi phí cao và đội ngũ IT chuyên môn, khiến nó trở thành lựa chọn phù hợp hơn với các tập đoàn lớn có tiềm lực tài chính mạnh.

Một lựa chọn tối ưu hơn về chi phí là thuê dịch vụ Colocation từ các nhà cung cấp hạ tầng. Điều này giúp doanh nghiệp tận dụng hệ thống bảo mật cao cấp, dễ dàng mở rộng dung lượng lưu trữ và được hỗ trợ bởi đội ngũ chuyên gia. Tuy nhiên, doanh nghiệp sẽ phải phụ thuộc vào nhà cung cấp bên ngoài, đồng thời cần lựa chọn đối tác uy tín để đảm bảo tính bảo mật và tuân thủ quy định dữ liệu. 

Tại Việt Nam, Viettel IDC là một trong những đơn vị cung cấp dịch vụ Colocation hàng đầu, đáp ứng các tiêu chuẩn bảo mật quốc tế, giúp doanh nghiệp đảm bảo tuân thủ quy định và tối ưu hóa hoạt động lưu trữ dữ liệu. Nếu doanh nghiệp đang tìm kiếm giải pháp lưu trữ dữ liệu an toàn, hiệu quả và tuân thủ quy định pháp lý, Viettel IDC là lựa chọn hàng đầu. Với hạ tầng trung tâm dữ liệu đạt chuẩn Tier III, hệ thống bảo mật đạt chứng chỉ quốc tế ISO 27001 và đội ngũ kỹ thuật chuyên gia 24/7, Viettel IDC cam kết mang đến dịch vụ Colocation chất lượng cao, đảm bảo an toàn dữ liệu tuyệt đối.

Để được tư vấn chi tiết về dịch vụ, vui lòng liên hệ với Viettel IDC qua:

- Hotline: 1800.8088 (miễn phí cước gọi)

- Fanpage: https://www.facebook.com/viettelidc

- Website: https://viettelidc.com.vn