Cloud sprawl là gì? Hậu quả khi doanh nghiệp bị Cloud sprawl

Sự phát triển đám mây thiếu kiểm soát không chỉ làm tăng chi phí mà còn tiềm ẩn nhiều rủi ro về bảo mật. Việc thiếu một chiến lược quản lý đám mây rõ ràng có thể dẫn đến sự phức tạp trong hệ thống, gây khó khăn cho việc khắc phục sự cố và tăng nguy cơ bị tấn công. Để đảm bảo hoạt động hiệu quả và an toàn, các tổ chức/ doanh nghiệp cần có một cái nhìn tổng quan về môi trường đám mây của mình.

Cloud sprawl là gì? 

Cloud sprawl (Sự lan tràn đám mây) là tình trạng các dịch vụ, trường hợp và tài nguyên đám mây trong một tổ chức/ doanh nghiệp phát triển một cách mất kiểm soát. Điều này thường xảy ra khi các bộ phận hoặc các nhóm khác nhau độc lập áp dụng các dịch vụ đám mây mà không có sự giám sát tập trung, từ đó hình thành nên môi trường đám mây bị phân mảnh và không năng suất. Quy mô sử dụng đám mây tuy được mở rộng nhanh chóng nhưng lại đem đến nhiều hệ luỵ tiềm ẩn mà tổ chức/ doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý.

Hiện tượng "bùng nổ đám mây" không chỉ giới hạn trong một loại hình dịch vụ đám mây cụ thể mà còn lan rộng khắp các mô hình như SaaS và IaaS. Tính dễ dàng và tốc độ triển khai của các dịch vụ và cơ sở hạ tầng mới trong hai mô hình này rất dễ khiến nhiều doanh nghiệp rơi vào tình trạng không kiểm soát được tài nguyên đám mây “khổng lồ”.

>>> Xem thêm: IaaS, PaaS, SaaS là gì? Phân biệt IaaS, PaaS, SaaS

Các loại hình Cloud Sprawl

Trong một hệ sinh thái đám mây, sự lan tràn đám mây có thể xảy ra dưới nhiều hình thức khác nhau. Có thể chia sự lan tràn đám mây thành ba loại chính:

Sự lan tràn các nền tảng

Sự lan tràn các nền tảng xảy ra khi các doanh nghiệp thiếu cái nhìn tổng thể về môi trường đám mây của mình, dẫn đến sự phân tán và chồng chéo tài nguyên trên nhiều nền tảng khác nhau. Điều này chính là kết quả của việc các nhóm làm việc độc lập và thiếu chiến lược quản lý đám mây thống nhất. Hệ quả là, các tổ chức tạo ra một môi trường đám mây phức tạp, sẽ gặp khó khăn trong việc kiểm soát chi phí, đảm bảo bảo mật và tuân thủ các quy định.

Trên thực tế cho thấy sự đa dạng về cách các tổ chức sử dụng đám mây. Có tổ chức chỉ chọn một “con đường”, có tổ chức lại kết hợp nhiều “con đường” khác nhau. Dù chọn con đường nào, việc quản lý hiệu quả đòi hỏi một “bản đồ đường” rõ ràng, bao gồm các chính sách, quy định và công cụ hỗ trợ.

Sự lan tràn dữ liệu

Sự phân tán dữ liệu trên nhiều hệ thống đám mây khác nhau khiến cho việc theo dõi và quản lý dữ liệu trở nên phức tạp hơn bao giờ hết. Điều này dẫn đến tình trạng dữ liệu bị trùng lặp, khó truy xuất và dễ bị ảnh hưởng trước các mối đe dọa bảo mật, gây ra những hậu quả nghiêm trọng cho doanh nghiệp.

>>> Xem thêm: 9 mối đe doạ an ninh thông tin lớn nhất trong 24 tháng tới 

Bùng nổ người dùng

Đây là tình trạng các tài khoản người dùng, vai trò và quyền hạn trên hệ thống đám mây của doanh nghiệp tăng lên một cách không kiểm soát. Đặc biệt khi số lượng danh tính/ tài khoản truy cập trên đám mây tăng lên, việc áp dụng nguyên tắc đặc quyền tối thiểu trở nên khó khăn hơn. Điều này có nghĩa là việc đảm bảo mỗi người dùng chỉ có đúng những quyền hạn cần thiết để thực hiện công việc của họ trở nên phức tạp hơn. Nếu không được quản lý chặt chẽ, tình trạng này có thể dẫn đến các lỗ hổng bảo mật nghiêm trọng, dễ dẫn đến tình trạng cấp quyền quá mức cho người dùng. Điều này làm tăng nguy cơ rò rỉ thông tin nội bộ và các cuộc tấn công mạng.

Những nguyên nhân dẫn đến tình trạng Cloud Sprawl

Cloud Sprawl không phải là một vấn đề đơn thuần mà là hệ quả của nhiều yếu tố kết hợp. Để kiểm soát và giảm thiểu tình trạng này, chúng ta cần có cái nhìn sâu sắc về những nguyên nhân tiềm ẩn.

Thiếu tầm nhìn và khả năng kiểm soát

Khả năng hiển thị hạn chế về tài nguyên đám mây là rào cản lớn trong việc quản lý hiệu quả. Khi không nắm rõ thông tin về việc sử dụng tài nguyên, doanh nghiệp dễ gặp phải tình trạng tài nguyên bị lãng phí hoặc sử dụng không tối ưu. Để tối ưu hóa việc sử dụng đám mây, điều quan trọng là phải có một cái nhìn tổng quan và chi tiết về các dịch vụ đang hoạt động.

Sự phát triển tự phát và không có kế hoạch

Mặc dù tăng trưởng nhanh luôn là mục tiêu của nhiều doanh nghiệp/ tổ chức, tuy nhiên việc triển khai tài nguyên đám mây quá nhanh, không có chiến lược hay kế hoạch có thể dẫn đến tình trạng khó quản lý. 

Khi doanh nghiệp mở rộng việc áp dụng đám mây theo thời gian, nếu không có kiến ​​trúc đám mây và kế hoạch mở rộng được xác định rõ ràng, việc bổ sung các tài nguyên và dịch vụ mới có thể diễn ra một cách ngẫu hứng, dẫn đến một môi trường đám mây phức tạp, rời rạc và không có tổ chức. Việc thiếu các hoạt động kiểm toán và tối ưu hóa đám mây thường xuyên có thể dẫn đến sự tích tụ của các tài nguyên không sử dụng hoặc sử dụng dưới mức tối ưu.

Quyết định phân quyền

Trong một số mô hình doanh nghiệp lớn, đôi khi các nhóm/ phòng ban hoặc bộ phận thường được phép tự ý triển khai các dịch vụ đám mây mới mà không cần qua một quy trình phê duyệt chung. Mặc dù việc này phần nào giảm tải được quy trình, nhưng lại vô tình tạo ra sự phân tán và khó quản lý trong việc sử dụng tài nguyên đám mây.

Ví dụ: Bộ phận marketing có thể tự tạo một tài khoản đám mây để chạy chiến dịch quảng cáo, trong khi bộ phận IT lại tạo một tài khoản khác để phát triển ứng dụng… Điều này dẫn đến việc doanh nghiệp có nhiều tài khoản đám mây khác nhau, gây khó khăn trong việc quản lý và tối ưu hóa chi phí.

Shadow IT

Thuật ngữ “Shadow IT” chỉ tình trạng nhân viên trong doanh nghiệp/ tổ chức tự ý dùng các phần mềm, dịch vụ trực tuyến khác mà không báo cáo với bộ phận CNTT. Điều này khiến cho việc quản lý hệ thống IT trở nên phức tạp và dễ xảy ra các vấn đề về bảo mật.

Một ví dụ điển hình của Shadow IT là khi nhân viên sử dụng tài khoản cá nhân để lưu trữ dữ liệu công ty lên các dịch vụ đám mây công cộng như Google Drive hoặc Dropbox; tạo ra một "bề mặt tấn công" rộng lớn, dễ bị khai thác bởi các hacker.

Việc áp dụng đám mây phi tập trung

Nếu các bộ phận và nhóm của doanh nghiệp tự do áp dụng các dịch vụ đám mây mà không có kế hoạch hay chiến lược chung, điều này sẽ tạo ra một môi trường đám mây hỗn loạn, thiếu kiểm soát. Sự thiếu thống nhất trong việc sử dụng các dịch vụ đám mây có thể dẫn đến việc lãng phí tài nguyên, cấu hình không đồng bộ và gây khó khăn trong việc quản lý tổng thể. Chính vì vậy, việc áp dụng mô hình quản trị đám mây tập trung sẽ giúp tổ chức tối ưu hóa việc sử dụng tài nguyên, giảm chi phí và nâng cao hiệu quả hoạt động.

Quy tắc gắn thẻ và đặt tên không nhất quán

Để tránh tình trạng Cloud sprawl, việc thiết lập quy tắc gắn thẻ và đặt tên tiêu chuẩn cho các tài nguyên là vô cùng quan trọng. Khi các tài nguyên không được gắn thẻ đúng cách, chúng ta sẽ khó xác định được mục đích sử dụng, ai là người chịu trách nhiệm và các tài nguyên khác có phụ thuộc vào chúng hay không. Điều này dẫn đến việc tạo ra nhiều tài nguyên trùng lặp và gây khó khăn trong việc quản lý, tìm kiếm và lưu trữ dữ liệu.

Hậu quả của việc mở rộng đám mây không kiểm soát

Việc mở rộng quy mô đám mây một cách thiếu kiểm soát có thể dẫn đến những hệ lụy nghiêm trọng. Do đó, việc hiểu rõ các rủi ro, hậu quả tiềm ẩn là điều vô cùng quan trọng để chúng ta có thể kiểm soát và hạn chế tình trạng này.

Thách thức về hoạt động

Quản lý một đám mây không được kiểm soát, với hàng loạt tài nguyên khác nhau bị trùng lặp, thiếu chuẩn hoá, giống như cố gắng tìm đường trong một mê cung tối tăm. Sự phức tạp này của Cloud Sprawl không chỉ làm chậm quá trình làm việc mà còn dẫn đến lãng phí tài nguyên đáng kể. Từ đó dẫn đến việc đội ngũ, các nhóm CNTT sẽ mất quá nhiều thời gian để tìm kiếm và giải quyết các vấn đề, thay vì tập trung vào các công việc quan trọng hơn.

Vấn đề tuân thủ và quy định

Sự đa dạng của các nền tảng và dịch vụ đám mây khiến việc tuân thủ các quy định như HIPAA, GDPR hay PCI DSS trở nên phức tạp hơn bao giờ hết. Việc phân tán tài nguyên trên nhiều môi trường đám mây khác nhau gây khó khăn trong việc đảm bảo tính nhất quán của các biện pháp bảo mật và kiểm soát truy cập. Điều này có thể dẫn đến các vi phạm nghiêm trọng, gây ra hậu quả pháp lý và tài chính đáng kể cho tổ chức/ doanh nghiệp.

Hiệu quả chi phí thấp

Một trong những thách thức lớn nhất của Cloud Sprawl là tình trạng hiệu quả chi phí thấp và lãng phí chi tiêu. Khi doanh nghiệp thiếu khả năng hiển thị về việc sử dụng tài nguyên đám mây và chi phí của họ, họ có thể tiếp tục trả tiền cho các tài nguyên không sử dụng hoặc sử dụng dưới mức cần thiết, dẫn đến lãng phí chi phí không cần thiết. Ngoài ra, gánh nặng quản lý một môi trường đám mây rộng lớn sẽ yêu cầu, đòi hỏi thêm thời gian và nhân lực. Và cũng chính điều này sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả kinh doanh của doanh nghiệp.

Rủi ro bảo mật

Khi môi trường đám mây của bạn phát triển, bề mặt tấn công của bạn cũng tăng lên. Ngay cả một tài nguyên đám mây bổ sung cũng tạo ra một điểm nhập cảnh mới cho kẻ tấn công độc hại. Mặc dù số lượng tài nguyên đám mây và mức độ sử dụng sẽ tăng lên cùng với doanh nghiệp, nhưng sự phát triển không có tổ chức và lan rộng có thể khiến doanh nghiệp dễ bị vi phạm và tấn công. Ta dễ dàng nhận thấy, Cloud Sprawl càng lớn tỉ lệ thuận với diện tích tiếp xúc với các mối đe dọa về an ninh dữ liệu.

Phương án quản lý và giảm thiểu tình trạng Cloud Sprawl

Để đối phó với những thách thức này, các doanh nghiệp cần ưu tiên việc quản lý hiệu quả hệ sinh thái đám mây. Điều này bao gồm việc có cái nhìn toàn diện về các dịch vụ, tài nguyên và cách chúng được sử dụng, nhằm ngăn chặn tình trạng phát triển đám mây một cách mất kiểm soát.

Một bước không thể thiếu để kiểm soát môi trường đám mây là triển khai một chính sách điện toán đám mây chi tiết. Chính sách này cần quy định rõ các quy trình mua sắm, sử dụng dịch vụ đám mây, đồng thời xác định các tiêu chuẩn về hiệu suất và bảo mật. Bằng cách thiết lập các cơ chế trách nhiệm giải trình và thực thi nghiêm ngặt, tổ chức có thể ngăn chặn tình trạng lãng phí tài nguyên và đảm bảo tuân thủ các quy định về bảo mật thông tin.

>>> Xem thêm: Chiến lược quản lý rủi ro trên Cloud bằng phương pháp quản lý tập trung

Ngoài ra, doanh nghiệp có thể sử dụng các công cụ tự động hóa như một phương pháp cung cấp cái nhìn tổng quan về toàn bộ môi trường đám mây mà còn có thể theo dõi sát sao các hoạt động sử dụng, từ đó phát hiện các mẫu bất thường và các tài nguyên bị lãng phí. Bằng cách tạo ra các cảnh báo và báo cáo chi tiết, các công cụ này giúp các tổ chức nhanh chóng xác định và giải quyết các vấn đề, đảm bảo tính tuân thủ chính sách và tối ưu hóa hiệu suất.

Để bảo vệ toàn diện môi trường đám mây của mình, các tổ chức nên tận dụng các nền tảng bảo mật chuyên dụng. Chúng chuyên cung cấp những bộ công cụ toàn diện, bao gồm quản lý tư thế bảo mật đám mây (CSPM), quản lý quyền sử dụng cơ sở hạ tầng đám mây (CIEM) và ngăn chặn mất dữ liệu đám mây (CDLP). Nhờ đó, doanh nghiệp có thể đánh giá rủi ro, quản lý quyền truy cập và bảo vệ dữ liệu một cách hiệu quả, từ đó nâng cao mức độ an toàn cho toàn bộ hệ thống.

Phát triển doanh nghiệp của bạn với Viettel Private Cloud

Với bộ sản phẩm đám mây đa dạng và linh hoạt, Viettel IDC cung cấp các giải pháp toàn diện, giúp doanh nghiệp tối ưu hóa hiệu suất và khả năng mở rộng. Nền tảng của chúng tôi được trang bị các công cụ quản lý tiên tiến, kết hợp cùng đội ngũ chuyên gia trong lĩnh vực điện toán đám mây luôn đảm bảo có thể hỗ trợ 24/7, giúp doanh nghiệp dễ dàng triển khai, quản lý và giám sát các ứng dụng của mình, phòng ngừa và hạn chế tối đa tình trạng Cloud Sprawl này.

Lời kết

Tóm lại, Cloud Sprawl là một vấn đề cấp bách mà nhiều doanh nghiệp đang gặp phải và chưa tìm được phương án quyết. Và để doanh nghiệp có thể tận dụng tối đa lợi ích của cuộc cách mạng công nghệ 4.0, cần có một chiến lược toàn diện. Việc áp dụng hài hoà các giải pháp như trên góp phần không nhỏ vào việc bảo vệ dữ liệu cốt lõi và thúc đẩy sự phát triển bền vững của doanh nghiệp. 

Liên hệ ngay với Viettel IDC để được tư vấn chi tiết về giải pháp và trải nghiệm dịch vụ vượt trội!

- Hotline: 1800 8088 (miễn phí cước gọi)

- Fanpage: https://www.facebook.com/viettelidc

- Website: https://viettelidc.com.vn