Đài truyền hình Pháp suýt bị các hacker Nga đánh sập tan nát như thế nào

19/10/2019

Không chỉ gây ra hậu quả nghiêm trọng cho đài truyền hình này, nó có thể cho thấy một xu hướng tấn công mạng mới trong tương lai.

Từ tháng Tư năm 2015, kênh TV5 Monde của đài truyền hình Pháp đã bắt đầu phát sóng trực tuyến. Tuy nhiên theo lời Tổng giám đốc của đài này, một cuộc tấn công mạng dữ dội bằng phần mềm độc hại nhắm mục tiêu ở cấp độ cao vào ngay hôm khai trương đã gần như phá hủy hệ thống mạng của họ.

Một nhóm tự xưng là Cyber Caliphate, có liên quan đến tổ chức Nhà nước Hồi giáo IS đã tuyên bố chịu trách nhiệm về cuộc tấn công này. Nhưng một cuộc điều tra cho thấy cuộc tấn công này được thực hiện bởi một nhóm tin tặc người Nga.

Phá hỏng dữ liệu

Thứ Tư, ngày 8 tháng Tư năm 2015, là một ngày trọng đại với Yves Bigot, tổng giám đốc của TV5Monde. Mạng lưới của đài ông, vốn đã phủ sóng toàn thế giới, vừa khai trương kênh mới nhất của mình. Các bộ trưởng Pháp đều có mặt tại trụ sở chính ở Paris để chúc mừng ông. Tối hôm đó cũng là ngày ông Bigot đi ăn tối để ăn mừng với một đối tác từ Radio Canada.

Nhưng vào lúc 8h 40 phút tối theo giờ địa phương, ngay khi món khai vị được phục vụ, một trận lụt các tin nhắn văn bản và cuộc gọi trút xuống báo cho ông biết rằng một tin động trời, tất cả 12 kênh đài ông đều đã dừng phát sóng.

Ông Yves Bigot, Tổng giám đốc đài TV5Monde.

Ông Yves Bigot, Tổng giám đốc đài TV5Monde.

Đó là điều tồi tệ nhất có thể xảy ra với bạn khi làm trong ngành truyền hình.” Ông Bigot nói với BBC trong văn phòng của ông tại Paris. Các dấu hiệu nhanh chóng cho thấy mạng lưới đài của ông đã trở thành mục tiêu của một cuộc tấn công mạng nghiêm trọng.

Chúng tôi chỉ có một vài tiếng đồng hồ trước khi toàn bộ trạm phát sóng biến mất mãi mãi.” Đó thực sự là một cuộc chạy đua với thời gian – mỗi phút trôi qua, lại có ngày càng nhiều hệ thống bị hỏng. Bất kỳ sự trì hoãn nào cũng sẽ làm cho các kênh phân phối vệ tinh hủy bỏ hợp đồng với họ, đặt toàn bộ công ty vào tình thế nguy hiểm.

Chúng tôi đã tránh được việc sụp đổ toàn bộ nhờ một thực tế rằng, đó là ngày chúng tôi khai trương kênh của mình, và các kỹ thuật viên đều đang ở đó.” Ông Bigot cho biết. “Một trong số họ có thể xác định được vị trí cuộc tấn công diễn ra và anh ấy có thể ngắt kết nối Internet của các máy đó và chấm dứt cuộc tấn công.”

Các màn hình trắng trơn trong phòng nghỉ của TV5Monde.

Các màn hình trắng trơn trong phòng nghỉ của TV5Monde.

Vào lúc 5 giờ 25 phút sáng theo giờ địa phương, một kênh đã được hồi phục. Các kênh khác dần phát sóng trở lại vào sáng hôm sau.

Chúng tôi nợ người kỹ sư đã ngắt kết nối cho chiếc máy đó. Anh ấy là một anh hùng ở đây.” Ông Bigot cho biết.

Một cuộc tấn công được cài đặt trước

Cuộc tấn công hóa ra tinh vi và nhắm mục tiêu ở mức độ cao hơn nhiều so với báo cáo ban đầu. Thủ phạm của cuộc tấn công trước đó đã xâm nhập mạng lưới vào ngày 23 tháng Một. Chúng đã tiến hành trinh sát kênh TV5Monde để hiểu cách nó phát đi các tín hiệu.

Đài TV5Monde lên sóng.

Đài TV5Monde lên sóng.

Sau đó chúng tạo ra một phần mềm độc hại được cài đặt trước để làm hỏng và phá hủy các phần cứng kết nối Internet được dùng để điều khiển trạm phát sóng truyền hình – ví dụ như hệ thống mã hóa để phát các chương trình.

Những kẻ tấn công đã sử dụng đến 7 điểm truy cập khác nhau. Không phải tất cả các điểm này đều thuộc một phần của TV5Monde hay ở trong nước Pháp. Ví dụ, một công ty có trụ sở tại Hà Lan cũng trở thành mục tiêu của phần mềm độc hại cài đặt trước này, do họ cung cấp các camera điều khiển từ xa được sử dụng trong các studio của TV5.

Ai là người chịu trách nhiệm?

Vào lúc 8 giờ 40 phút tối theo giờ địa phương, khi nhận được cuộc gọi đầu tiên, ông Bigot được một người chịu trách nhiệm về nội dung kỹ thuật số tại đài truyền hình cho biết rằng, các thông điệp đã được đăng tải trên các trang Twitter và Facebook của kênh.

Các tin tặc cho biết chúng đến từ một nhóm tự gọi mình là Cyber Caliphate, và tạo ra các mối đe dọa cho nước Pháp. Lúc đó mới chỉ vài tháng sau vụ tấn công vào tờ Charlie Herbo, và vì vậy, rất có thể cuộc tấn công mạng lần này là một cú đánh khác của tổ chức Hồi giáo IS.

Các thông điệp được đăng tải trên trang web của TV5Monde.

Các thông điệp được đăng tải trên trang web của TV5Monde.

Nhưng khi nhà chức trách Pháp bắt tay vào điều tra, một bức tranh khác dần được hé lộ.

Cơ quan quản lý an ninh mạng của Pháp đã nói với ông Bigot rằng nên thận trọng về mối liên hệ trực tiếp giữa vụ việc với IS, thay vì khuyên ông tuyên bố rằng các thông điệp được đăng tải đến từ IS. Các nhà điều tra tin rằng những kẻ tấn công đã sử dụng các bài đăng có nội dung thánh chiến để che đậy dấu vết của mình.

Sau đó ông Bigot được cho biết rằng, các bằng chứng tìm thấy chỉ ra rằng mạng lưới của ông đã bị tấn công bởi một nhóm hacker người Nga, còn được biết đến với cái tên APT 28.

Động cơ bí ẩn

Tôi hoàn toàn không biết tại sao.” Ông Bigot đã trả lời như vậy khi BBC hỏi ông về lý do TV5 trở thành mục tiêu của cuộc tấn công này. Ông giải thích thêm, những điều tra viên chỉ có thể chứng minh hai điều: Đầu tiên, cuộc tấn công được thiết kế để phá hủy kênh này, và thứ hai, nó có liên quan đến APT 28.

Tuy nhiên có hai điều mà các cuộc điều tra sẽ không thể làm được.” Ông bổ sung thêm. “Điều đầu tiên là tại sao lại là chúng tôi – TV5Monde?

Và câu hỏi thứ hai là: Ai thực sự là người đã ra lệnh và chi tiền để nhóm tin tặc người Nga làm việc này?

Ý định phá hoại

Đây không phải là hành động thường thấy ở những tên tấn công mạng, khi chúng xâm nhập vào mạng lưới để tìm kiếm thông tin. Nhưng những gì đã xảy ra với TV5 không phải hoạt động gián điệp – mục đích của chúng là phá hủy. Và đó là dấu hiệu cho một xu hướng mới: các cuộc tấn công với những hậu quả nghiêm trọng thực tế.

Cơ sở hạt nhân Natanz từng là nạn nhân của một cuộc tấn công với hành vi tương tự.

Cơ sở hạt nhân Natanz từng là nạn nhân của một cuộc tấn công với hành vi tương tự.

Có thể xem loại virus tiên phong cho xu hướng tấn công được nhà nước bảo trợ đó là Stuxnet. Người ta tin rằng virus Stuxnet đã được Mỹ và Israel phát triển nhằm phá hoại chương trình hạt nhân của Iran và có liên quan đến việc làm hỏng các máy ly tâm tại nhà máy làm giàu hạt nhân Natanz.

Gần đây hơn, một nhà máy điện tại Ukraine đã phải dừng hoạt động bởi những kẻ tấn công mạng.

Trong khi đó, cuộc tấn công vào đài TV5 có nhiều điểm tương tự với các cuộc tấn công nhắm mục tiêu cấp độ cao hơn là các hành vi tội phạm thường thấy ở trên môi trường web.

Tuy nhiên, vấn đề là tại sao những hacker người Nga lại nhắm vào công ty này vẫn là một trong những câu hỏi làm đau đầu các nhà phân tích tình báo tại Anh, Mỹ cũng như Pháp.

Nhưng tại London, người ta cho rằng, cuộc tấn công này giống như một nỗ lực để thử nghiệm loại vũ khí ảo công nghệ cao này, như một phần của một tấn công có quy mô và mức độ nghiêm trọng hơn.

Tiền lệ nguy hiểm

Tác động của cuộc tấn công nhắm vào TV5 là rất lớn. Hậu quả ngay sau cuộc tấn công là nhân viên đã phải quay trở lại dùng máy fax để gửi thông tin vì họ không thể gửi email.

Phòng tin tức vắng vẻ của TV5Monde, một ngày sau khi xảy ra cuộc tấn công.

Phòng tin tức vắng vẻ của TV5Monde, một ngày sau khi xảy ra cuộc tấn công.

Chúng tôi đã phải đợi hết tháng này đến tháng khác cho đến khi chúng tôi kết nối trở lại với Internet.” Ông Bigot nhớ lại. Thiệt hại tài chính khoảng 5 triệu Euro trong năm đầu tiên, và khoảng 3 triệu Euro cho các năm tiếp theo để tăng cường bảo mật.

Nhưng thách thức lớn nhất là cách công ty hoạt động, toàn bộ nhân viên đã phải thay đổi thói quen của mình. Các thủ tục xác thực đặc biệt cần được thực hiện mỗi khi kiểm tra email từ nước ngoài gửi tới, các bộ nhớ flash phải được kiểm tra trước khi cắm vào máy tính. Đối với một công ty truyền thông vốn tồn tại chỉ bằng cách di chuyển nội dung vào và ra khỏi hệ thống, chi phí cho các hoạt động bảo mật này thực sự là rất đáng kể.

Chúng tôi sẽ không bao giờ làm như trước được nữa.” Ông Bigot cho biết. “Nó quá nguy hiểm.”

GenK - Tham khảo BBC

 

Tin liên quan

06/12/2021

Viettel IDC thông báo mời tham gia đề xuất Tháng 12/2021

Công ty TNHH Viettel – CHT (Viettel IDC) có nhu cầu Thanh lý các thiết bị. Kính mời Quý Công ty tham gia đề xuất phương án thu mua hàng thanh lý.

29/11/2021

Webinar: Xây dựng, bảo mật nền tảng điện toán đám mây - Cơ sở hạ tầng quan trọng trong chuyển đổi số

Trong khuôn khổ Dự án “Chuyển đổi số cho doanh nghiệp trong bối cảnh Cách mạng công nghiệp 4.0”, Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) phối hợp với Viettel IDC và Akamai Technologies tổ chức hội thảo trực tuyến.

12/11/2021

​Viettel IDC hoàn thành đánh giá chứng nhận ISO/IEC 20000-1:2018 về quản lý dịch vụ CNTT

Tháng 10/2021, Viettel IDC đã chính thức hoàn thành và được TÜV Rheinland cấp chứng nhận ISO/IEC 20000-1:2018 – tiêu chuẩn toàn cầu mô tả các yêu cầu đối với hệ thống quản lý dịch vụ công nghệ thông tin (ITSM).

25/10/2021

Webinar: Bứt tốc chuyển đổi số hậu Covid-19 với Hybrid Cloud

Trong những năm gần đây, Hybrid Cloud đã không còn là một thuật ngữ xa lạ đối với các doanh nghiệp trong cuộc đua chuyển đổi số. Là sự kết hợp giữa Public Cloud và Private Cloud hoặc hạ tầng data center sẵn có, mô hình Hybrid Cloud được xem là sự lựa chọn ưu việt và linh hoạt nhất, cho phép doanh nghiệp xây dựng một giải pháp tùy chỉnh, đáp ứng với nhu cầu phát triển thực tế tại từng thời điểm.

23/09/2021

Webinar: AI và Bảo mật trong Chuyển đổi số ngành BFSI

Chuyển đổi số là xu thế tất yếu trong tất cả các lĩnh vực, tuy nhiên trong hành trình chuyển đổi đó chắc chắn các tổ chức sẽ gặp phải những khó khăn thách thức về cơ sở hạ tầng, kết nối, ứng dụng công nghệ.

16/09/2021

Viettel IDC chính thức có mặt trên Zalo

Với mục tiêu hỗ trợ người dùng đa kênh, đa nền tảng và mong muốn kết nối nhanh nhất đến các Quý khách hàng, Viettel IDC chính thức có mặt trên nền tảng mạng xã hội Zalo từ 15/09/2021.

26/08/2021

Trung tâm dữ liệu Viettel IDC đạt Giải Vàng tại Giải thưởng Kinh doanh quốc tế IBA Stevie Awards (IBA)

Tại giải thưởng IBA năm nay, Trung tâm dữ liệu của Viettel IDC được đánh giá và trao giải Vàng cho hạng mục Đơn vị cung cấp cơ sở hạ tầng tốt nhất.

20/08/2021

Sản phẩm chuyển đổi số giúp Viettel có năm thành công nhất tại IBA 2021

Năm 2021, Tập đoàn Công nghiệp - Viễn thông Quân đội (Viettel) có 22 giải thưởng tại Giải thưởng Kinh doanh Quốc tế (IBA), gấp 4,4 lần so với năm 2020, chiếm gần một nửa số giải mà 13 doanh nghiệp Việt Nam tham dự đạt được

14/07/2021

Trung tâm dữ liệu đạt giải IT World Awards của Viettel IDC chuẩn quốc tế như thế nào?

Viettel IDC Data center – Hệ thống trung tâm dữ liệu Viettel IDC giành giải Bạc hạng mục Data center Infrastructure Management – Giải thưởng CNTT thế giới IT World Awards 2021.

09/07/2021

Viettel là doanh nghiệp Việt Nam đạt nhiều giải thưởng nhất tại IT World Awards 2021

QĐND Online - Ngày 8-7, theo công bố chính thức của ban tổ chức Giải thưởng Công nghệ thông tin Thế giới - IT World Awards 2021, Viettel là doanh nghiệp Việt Nam đạt nhiều giải thưởng nhất tại Giải thưởng Công nghệ thông tin thế giới - IT World Awards 2021.

// doi link