Tổng quan thị trường trung tâm dữ liệu xanh tại Việt Nam và thế giới

Trung tâm dữ liệu xanh là gì? Vì sao đang trở thành xu hướng toàn cầu?

Trung tâm dữ liệu xanh (Green Data Center) là mô hình trung tâm dữ liệu được thiết kế, vận hành theo các nguyên tắc tối ưu năng lượng và thân thiện với môi trường. Mô hình này áp dụng những công nghệ tiên tiến giúp giảm phát thải carbon, tiết kiệm điện năng tiêu thụ và nâng cao hiệu suất của toàn bộ hệ thống.

Trong kỷ nguyên số hóa, các trung tâm dữ liệu được xem là nền tảng cốt lõi, góp phần thúc đẩy quá trình chuyển đổi số ở doanh nghiệp. Tuy nhiên, sự bùng nổ nhu cầu lưu trữ, xử lý dữ liệu đang đặt ra một thách thức lớn về việc tiêu thụ năng lượng và phát thải carbon. Trong bối cảnh đó, Data Center xanh nổi lên như một giải pháp tất yếu, không chỉ đảm bảo tối ưu hiệu suất vận hành mà còn đáp ứng mục tiêu phát triển bền vững.

Việc phát triển trung tâm dữ liệu xanh càng trở nên cấp thiết khi các công nghệ như Cloud, trí tuệ nhân tạo AI, IoT và 5G ngày càng phổ biến, đòi hỏi hạ tầng dữ liệu phải liên tục được mở rộng. Điều này dẫn đến sự gia tăng chóng mặt về khối lượng điện năng tiêu thụ. Để duy trì hiệu suất ổn định, đồng thời giảm thiểu tối đa phát thải CO2, các doanh nghiệp buộc phải chuyển đổi sang mô hình trung tâm dữ liệu xanh.

Không dừng lại ở đó, xu hướng vận hành Data Center xanh còn chịu áp lực mạnh mẽ từ các tiêu chuẩn bên ngoài. ESG trở thành thước đo quan trọng, góp phần đánh giá mức độ phát triển bền vững của doanh nghiệp. Cùng với đó, các cam kết Net Zero, cơ chế CBAM và chính sách khí hậu nghiêm ngặt tại nhiều quốc gia cũng đang thúc đẩy một cuộc chuyển dịch toàn diện trong việc triển khai, vận hành hạ tầng số. Trong mắt các nhà đầu tư quốc tế, những doanh nghiệp sở hữu trung tâm dữ liệu xanh và có chiến lược giảm phát thải rõ ràng sẽ nắm lợi thế cạnh tranh lớn, mở ra nhiều cơ hội hợp tác hơn so với đối thủ trên thị trường.

Tất cả những yếu tố trên đã tạo nên một làn sóng thay đổi mạnh mẽ, thúc đẩy nhiều doanh nghiệp tăng cường xây dựng và đầu tư hạ tầng Data Center xanh.

Thị trường trung tâm dữ liệu xanh toàn cầu

Tốc độ tăng trưởng và quy mô đầu tư

Theo báo cáo từ The Business Research Company, quy mô thị trường trung tâm dữ liệu xanh đã tăng từ 77,12 tỷ USD vào năm 2024 lên 90,2 tỷ USD vào năm 2025. Các chuyên gia dự đoán, quy mô thị trường sẽ tiếp tục tăng trưởng theo cấp số nhân trong vài năm tới, thậm chí có thể chạm ngưỡng 202,29 tỷ USD vào năm 2029, tương ứng với tốc độ CAGR là 22,4%. 

Các trung tâm dữ liệu siêu lớn (Hyperscale) đang đóng vai trò tiên phong, dẫn dắt xu hướng thị trường Data Center xanh toàn cầu. Hoa Kỳ, châu Âu, Bắc Âu, Singapore… là những khu vực tập trung hàng loạt Hyperscale. Bằng cách tích hợp các giải pháp tiên tiến, giúp tối ưu hóa hiệu suất năng lượng và cải thiện quy trình vận hành hệ thống, những khu vực này không chỉ khẳng định vị thế dẫn đầu về công nghệ, mà còn trở thành hình mẫu lý tưởng về tính bền vững và phát triển theo định hướng ESG.

Xu hướng công nghệ và mô hình xanh hóa phổ biến

Theo khảo sát “State of the Data Center 2024” của AFCOM, hơn một nửa số trung tâm dữ liệu đang đẩy mạnh ứng dụng năng lượng mặt trời, và hơn 25% đang bổ sung điện gió vào cơ cấu năng lượng. Việc khai thác các nguồn năng lượng sạch không chỉ giúp doanh nghiệp giảm lệ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch, mà còn góp phần quan trọng vào nỗ lực giảm phát thải carbon và bảo vệ môi trường.

Song song với đó, công nghệ làm mát bằng chất lỏng (liquid cooling) cũng đang dần thay thế các phương pháp làm mát truyền thống. Với khả năng truyền tải nhiệt nhanh chóng, liquid cooling giúp doanh nghiệp tối ưu hóa việc kiểm soát nhiệt độ trong Data Center, hạn chế tiêu thụ điện năng cho hệ thống điều hòa không khí.

Mặt khác, việc tích hợp AI-driven energy management cũng đang mở ra một bước tiến mới trong việc giám sát hiệu suất năng lượng. Các mô hình AI có khả năng tự động hóa quy trình quản lý và điều chỉnh nhu cầu sử dụng năng lượng, giúp doanh nghiệp tiết kiệm đáng kể thời gian và nguồn lực.

Để khẳng định cam kết thực hiện mục tiêu phát triển bền vững, nhiều nhà cung cấp Data Center còn nỗ lực đạt các chứng chỉ tiêu chuẩn quốc tế như LEED, ISO 50001, ENERGY STAR… Những chứng chỉ này không chỉ là minh chứng cho thấy hiệu quả vận hành và tính bền vững của doanh nghiệp, mà còn là yếu tố then chốt giúp doanh nghiệp tạo dựng lợi thế cạnh tranh, nâng cao uy tín trên thị trường.

Các “ông lớn” công nghệ đang làm gì?

Khai thác năng lượng tái tạo trở thành ưu tiên hàng đầu trong việc vận hành trung tâm dữ liệu xanh. Các “ông lớn” công nghệ đang đầu tư mạnh mẽ vào các dự án năng lượng sạch, nhằm đảm bảo cung cấp điện năng ổn định cho cơ sở hạ tầng, đồng thời giảm thiểu tối đa lượng khí thải CO2. Google, Meta, Microsoft và AWS đều đang đặt mục tiêu sử dụng 100% năng lượng tái tạo cho mọi hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Bên cạnh việc chuyển đổi năng lượng, các tập đoàn công nghệ còn tiến hành tái cấu trúc phương thức vận hành Data Center. Các trung tâm dữ liệu thế hệ mới được thiết kế theo hướng trung hòa carbon, tiết kiệm nước và ưu tiên sử dụng vật liệu tái chế.

Microsoft đang dẫn đầu trong việc phát triển Data Center có khả năng tuần hoàn nhiệt và làm mát tự nhiên, giúp giảm thiểu đáng kể lượng nước ngọt tiêu thụ. Trong khi đó, Meta lại đẩy mạnh áp dụng mô hình xây dựng trung tâm dữ liệu theo tiêu chuẩn thiết kế tuần hoàn, cho phép tái chế và tái sử dụng các linh kiện, hướng tới mục tiêu giảm thiểu rác thải điện tử.

Thị trường trung tâm dữ liệu xanh tại Việt Nam

Tiềm năng và nhu cầu tăng trưởng

Việt Nam được xem là điểm đến mới cho các nhà đầu tư Data Center tại Đông Nam Á. Báo cáo của Research And Markets cho biết, thị trường trung tâm dữ liệu Việt Nam được định giá 654 triệu USD vào năm 2024 và dự kiến ​​sẽ đạt 1,75 nghìn tỷ USD vào năm 2030, tương ứng với tốc độ CAGR là 17,93%. Sự tăng trưởng này là minh chứng cho thấy các tập đoàn công nghệ toàn cầu ngày càng quan tâm và đánh giá cao thị trường Việt Nam.

Bên cạnh đó, nhu cầu lưu trữ, quản lý và phân phối dữ liệu tại Việt Nam cũng có sự gia tăng đáng kể theo tốc độ chuyển đổi số và sự phát triển nhanh chóng của công nghệ điện toán đám mây, IoT, AI. Phần lớn các doanh nghiệp Việt Nam đã nhận thức được tầm quan trọng của chuyển đổi số, nhiều doanh nghiệp đã triển khai ít nhất một giải pháp số hóa trong hoạt động kinh doanh. Điều này đã góp phần thúc đẩy nhu cầu xây dựng, triển khai hạ tầng Data Center xanh và bền vững, nhằm đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe của thời đại công nghệ số.

Thách thức hiện tại trong xanh hóa trung tâm dữ liệu

Mặc dù đang trên đà tăng trưởng mạnh mẽ, nhưng thị trường Data Center xanh tại Việt Nam vẫn đối mặt với những thách thức nhất định:

- Chi phí đầu tư hạ tầng cao: Để thực hiện giải pháp xanh hóa trung tâm dữ liệu, doanh nghiệp cần phải bỏ ra nhiều chi phí cho việc lắp đặt và duy trì nguồn điện dự phòng, các hệ thống làm mát, giám sát bằng AI, sử dụng năng lượng tái tạo… Đây là một rào cản lớn đối với những doanh nghiệp có ngân sách và nguồn lực còn hạn chế, đặc biệt là SMEs.

- Hạn chế trong việc tiếp cận nguồn điện tái tạo ổn định: Nguồn điện cung cấp cho Data Center cần đảm bảo công suất cao và duy trì tính liên tục. Việc kết nối trực tiếp với các nguồn năng lượng tái tạo như điện mặt trời, điện gió, thủy điện… gặp nhiều khó khăn do các nguồn này thường không ổn định. Vì vậy, các trung tâm dữ liệu thường phải kết hợp giữa năng lượng tái tạo và điện lưới truyền thống để có thể hoạt động liên tục.

- Chưa có cơ chế đánh giá, chứng chỉ “Data Center xanh” nội địa rõ ràng: Hiện tại, Việt Nam vẫn chưa có tiêu chuẩn chứng nhận dành riêng cho Data Center xanh phù hợp với đặc thù, điều kiện trong nước. Các doanh nghiệp thường phải tham chiếu theo tiêu chuẩn quốc tế như LEED, Uptime Tier… Việc thiếu cơ sở đánh giá và tiêu chuẩn rõ ràng khiến các doanh nghiệp gặp khó khăn trong việc minh bạch hóa các cam kết xây dựng trung tâm dữ liệu xanh.

Các động lực phát triển xanh tại Việt Nam

Dưới đây là những động lực thúc đẩy việc thực hiện giải pháp xanh hóa Data Center tại Việt Nam:

- Cam kết Net Zero đến 2050: Tại Hội nghị COP26 năm 2021, Việt Nam đã cam kết đạt mức phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050. Chính phủ đã đề ra Chiến lược quốc gia về biến đổi khí hậu và đặt mục tiêu giảm 43,5% lượng khí thải CO2 vào năm 2030. Điều này đã thúc đẩy việc chuyển đổi sang năng lượng tái tạo, tạo điều kiện cho các trung tâm dữ liệu áp dụng các giải pháp năng lượng sạch và bền vững.​

- Chính sách ưu đãi đầu tư xanh, quy hoạch trung tâm dữ liệu quốc gia: Chính phủ đã phê duyệt Đề án Trung tâm dữ liệu quốc gia nhằm lưu trữ, đồng bộ hóa dữ liệu từ nhiều cơ quan nhà nước khác nhau. Ngoài ra, các chính sách ưu đãi đầu tư xanh cũng đang được triển khai, giúp thu hút nguồn vốn vào các dự án công nghệ cao, bao gồm Cloud và Data Center.

- Sự quan tâm của doanh nghiệp nội địa đối với ESG và tiêu chuẩn quốc tế khác: Theo báo cáo “Vietnam ESG Readiness” năm 2022, có đến 80% doanh nghiệp đã cam kết hoặc lên kế hoạch thực hiện các tiêu chuẩn ESG trong 2-4 năm tới. Việc chủ động áp dụng các tiêu chuẩn đánh giá quốc tế không chỉ giúp doanh nghiệp nâng cao uy tín, mà còn mở ra cánh cửa thu hút vốn đầu tư nước ngoài, hướng tới sự tăng trưởng bền vững trong lĩnh vực trung tâm dữ liệu.​

Xu hướng phát triển trung tâm dữ liệu xanh trong 5 năm tới

Trong thời gian tới, các doanh nghiệp toàn cầu sẽ đẩy mạnh đầu tư vào cơ sở hạ tầng xanh, đặc biệt là tại Đông Nam Á. Theo báo cáo của Arizton Advisory & Intelligence, thị trường Data Center của khu vực này đã thu hút vốn đầu tư lên đến 10,23 tỷ USD trong năm 2023. Con số này dự kiến đạt mức 17,73 tỷ USD vào năm 2029, với tốc độ CAGR là 9,59%. Sự tăng trưởng này được thúc đẩy bởi nhu cầu ngày càng cao về hạ tầng kỹ thuật số, cùng với đó là sự trỗi dậy mạnh mẽ của trí tuệ nhân tạo.

Các “ông lớn” công nghệ tiếp tục đẩy mạnh việc kết hợp giữa Data Center, Cloud và năng lượng tái tạo. Điển hình là Google với dự án hợp tác cùng Intersect Power và TPG Rise Climate, nhằm xây dựng các trung tâm dữ liệu gần nguồn cung cấp năng lượng mặt trời và điện gió. Bước tiến này không chỉ đáp ứng nhu cầu triển khai các giải pháp đám mây, mà còn giảm thiểu sự lệ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch và hạn chế phát thải carbon.

Trong tương lai, mô hình Edge Data Center có thể trở thành lựa chọn hàng đầu của nhiều doanh nghiệp. Nhờ khả năng xử lý dữ liệu vượt trội, tiết kiệm băng thông và giảm độ trễ, Edge Data Center giúp giảm thiểu nhu cầu truyền tải dữ liệu đường dài, từ đó nâng cao hiệu suất tổng thể của hệ thống.

Bên cạnh đó, việc tích hợp công nghệ AI, IoT và Blockchain sẽ được đẩy mạnh hơn bao giờ hết. Trong khi AI, IoT có thể tự động điều chỉnh mức tiêu thụ năng lượng theo thời gian thực, hạn chế lãng phí điện năng, Blockchain lại đảm bảo tính minh bạch và bảo mật trong quản lý dữ liệu. Sự kết hợp này vừa giúp nâng cao hiệu quả hoạt động của Data Center, vừa giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường.

Trong bối cảnh các quy định về ESG ngày càng được thắt chặt, các nhà cung cấp dịch vụ DCaaS (Data Center as a Service) sẽ tích cực áp dụng các giải pháp phát triển bền vững. Việc tuân thủ theo tiêu chuẩn ESG không chỉ giúp doanh nghiệp xây dựng uy tín thương hiệu, mà còn đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của khách hàng và nhà đầu tư về việc vận hành trung tâm dữ liệu bền vững.

Viettel IDC – Hướng đến xây dựng trung tâm dữ liệu xanh tại Việt Nam

Là nhà cung cấp Cloud và Data Center hàng đầu Việt Nam, Viettel IDC không ngừng nâng cấp, đổi mới hạ tầng nhằm hiện thực hóa mục tiêu xây dựng trung tâm dữ liệu xanh. Viettel IDC đã tiến hành lắp đặt hệ thống pin năng lượng mặt trời nhằm cung cấp nguồn điện sạch cho các Data Center, đồng thời đầu tư vào trạm biến áp, bộ lưu điện với chế độ Eco-conversion, ắc quy lithium… giúp tiết kiệm một lượng lớn điện năng tiêu thụ và hạn chế tối đa khí thải carbon.

Không dừng lại ở đó, trong năm 2024, Viettel IDC còn đưa vào vận hành trung tâm dữ liệu Hòa Lạc với tổng công suất điện lên đến 30MW. Đây cũng là trung tâm dữ liệu đầu tiên tại Việt Nam đạt chuẩn xanh và đủ điều kiện nhận tín dụng xanh từ HSBC.

Những nỗ lực kể trên đã mang lại cho Viettel IDC nhiều thành tựu nổi bật. Bên cạnh các chứng chỉ ISO 14001:2015, ISO 50001:2018, ISO 22301… Viettel IDC còn được vinh danh tại ESG Business Awards 2024 ở hạng mục “Sustainable Infrastructure Award”. Đây chính là minh chứng cho thấy Viettel IDC luôn phấn đấu trong việc kiến tạo hệ sinh thái hạ tầng “xanh”, thân thiện với môi trường.

Tổng kết

Bài viết trên đã giúp bạn đọc nắm được tổng quan thị trường trung tâm dữ liệu xanh tại Việt Nam và thế giới. Để được tư vấn về các dịch vụ Cloud và Data Center, quý khách hàng vui lòng liên hệ Viettel IDC qua:

- Hotline: 1800 8088 (miễn phí cước gọi)

- Fanpage: https://www.facebook.com/viettelidc  

- Website: https://viettelidc.com.vn